Vertelbijeenkomst Boedapest: ”Hartverwarmend om zo veel jongeren bij elkaar te zien, zo geïnteresseerd en nieuwsgierig naar die tijd en die oorlog.”

Op 27 januari is het International Holocaust Remembrance Day, de dag waarop internationaal de Holocaust wordt herdacht. In het kader van Theater Na de Dam zijn er door heel Europa voorstellingen te zien, zo ook in Boedapest. Theatermaker Linda Bosch vertelt.

Vrijdag 3 januari. Ik ben aanwezig bij een repetitie van makers Viola en Gergő en achttien Hongaarse jongeren. Sommigen van hen zijn bekend met de plek waar we zijn, Itt és Most, wat in het hier en nu betekent, en volgden er al eerder theaterlessen. Anderen zijn hier voor het eerst en hoorden van Theater Na de Dam via de makers, vrienden of school. Er zijn zelfs een aantal scholen in Boedapest die het maken van deze voorstelling zo waardevol vinden dat de jongeren er extra studiepunten voor krijgen.

Aan hen wordt gevraagd om het moment te beschrijven waar ze zich voor het eerst bewust waren van een politieke, historische of collectieve gebeurtenis. Zo komen er herinneringen aan discussies met vaders over de huidige protesten voorbij, maar ook Charlie Hebdo en de dood van Michael Jackson. Later als voorbereiding op de ouderenbijeenkomst, delen de jongeren waar ze nieuwsgierig naar zijn en worden er vragen gesteld, die beantwoord worden met nog meer vragen.

Zondag 5 januari, in het Bálint-huis, een joods gemeenschapshuis, ontmoeten achttien jonge mensen acht joodse ouderen. Van die laatste groep vroeg mevrouw Müllerné de makers van te voren of de jongeren ook joods waren. Op één na zijn ze dat niet. “Heel goed,” antwoordde ze, “We vertellen ons verhaal namelijk altijd aan onze eigen kinderen en niet aan die van anderen.”

In kleinere groepjes gaan ze uiteen en dan beginnen de gesprekken. Een ontroerend moment, zo’n herkenbare vorm, zo ver van huis. Door de voor mij onbegrijpelijke taal sijpelen woorden en namen heen, die je waar je ook vandaan komt meteen herkent. Collectieve begrippen van een collectieve geschiedenis.

Na afloop zegt meneer Lebovits dat het hartverwarmend is om zo veel jongeren bij elkaar te zien, zo geïnteresseerd en nieuwsgierig naar die tijd en die oorlog. Waar wij in Nederland onze vrijheid vierden, wisselde in Hongarije de ene bezetter de ander af.

Mevrouw Deák-Szirtes zei: “Ik ben blij dat dit project hier in Boedapest is. Als ik naar een herdenking in het buitenland ga, zit ik in een bus vol oude mensen. Als ik dan uitstap zie ik jong en oud rondlopen uit andere landen. Het leeft hier toch minder. Behalve vandaag dan, vandaag leeft het wel.”

Klik hier voor meer informatie over de voorstelling There’s Nobody Out There, op 26 en 27 januari te zien in Boedapest.