Theater Na de Dam heeft toegankelijkheid hoog in het vaandel staan en waardeert het enorm als makers en organisatoren nadenken over de toegankelijkheid van hun project. In deze handreiking vind je informatie en tips voor het toegankelijk aanbieden van een voorstelling. Onderzoeken of jouw voorstelling voor een breder publiek toegankelijk gemaakt kan worden, kan een waardevolle toevoeging zijn voor jouw project. Dit kan je inspireren om juist een bepaalde vorm te kiezen voor je voorstelling of je kunt al in het maakproces nadenken over hoe je toegankelijkheid kunt integreren in de vorm van de voorstelling.

Het is vanuit Theater Na de Dam geen vereiste om je voorstelling voor een specifieke doelgroep toegankelijk te maken, maar wij adviseren om te bekijken wat je nog meer zou kunnen doen om de voorstelling voor een breder publiek toegankelijk te maken.

Verschillende groepen waar je rekening mee kunt houden
> Mensen met een lager inkomen
Sommige voorstellingen zijn gratis toegankelijk, terwijl er voor andere voorstellingen een toegangsprijs gevraagd wordt. Er zijn theaters die werken met ‘pay what you can’ of ‘pay what you want’, waarbij het publiek zelf bepaalt welke prijs passend is binnen hun financiële situatie. In dit artikel staan handige tips: Theaterkrant. Hiernaast kan je ook werken met een Stadspas of CJP.

> Rolstoelgebruikers
Kijk of jouw speellocatie toegankelijk is voor rolstoelgebruikers. Je kunt dit op de website van het theater aangeven zodat rolstoelgebruikers kunnen zien of er rolstoelplaatsen beschikbaar zijn.

> Dove of slechthorende mensen
Misschien is jouw voorstelling geschikt voor mensen die doof of slechthorend zijn. Dans- en mime voorstellingen zonder tekst zijn, bijvoorbeeld, toegankelijk voor deze groep. Als je gebruikmaakt van tekst en geluid, overweeg dan hoe je deze toegankelijk kunt maken. Laat je spelers Nederlandse Gebarentaal in je voorstelling gebruiken of zoek specifiek naar spelers die dit kunnen. Je kunt werken met een gebarentolk (tolk NGT) of een schrijftolk die de voorstelling live ondertitelt; de tekst wordt zichtbaar op een tablet of een (groot) scherm. Vraag een bedrijf dat gespecialiseerd is om theater te tolken, bijvoorbeeld Theater met Tolk. In een aantal theaters kun je ook gebruikmaken van ringleiding, waardoor mensen met een hoortoestel het geluid dat via de speakers komt, zonder omgevingsgeluid kunnen horen.

> Slechtziende of blinde mensen
Je kunt je voorstelling aanbieden met de mogelijkheid om deze te kijken en te luisteren met audiodescriptie. Audiodescriptie maakt een voorstelling toegankelijk voor mensen die slechtziend of blind zijn. Bij aanvang kun je audiosets uitdelen waarop een stem beschrijft wat er op dat moment in beeld is te zien. Een extern bedrijf vragen om een audiodescriptie te maken is een optie. Zij werken met blinden tolken die gespecialiseerd zijn om een voorstelling te vertalen naar audiodescriptie. Bijvoorbeeld Komt het zien.

> Mensen die behoefte hebben aan prikkelarme ruimtes
Een prikkelarme ruimte biedt mensen die snel overprikkeld raken de mogelijkheid om tot rust te komen. Mensen die slechthorend zijn, zijn ook geholpen met een prikkelarme ruimte.

> Mensen die de Nederlandse taal niet spreken (Language No Problem)
Sommige jongerenprojecten (dans, mime, muziek, Engelstalig) zijn geschikt voor mensen die de Nederlandse taal niet spreken zoals expats, nieuwkomers, internationale studenten.

Tips
– Kijk of je jouw website zo kunt inrichten dat deze toegankelijk is voor mensen die blind of slechtziend zijn, als het gaat om kaartverkoop en informatie over de speellocatie en -tijd.
– Communiceer duidelijk over de bereikbaarheid, bijvoorbeeld parkeren, OV mogelijkheid.
– Zorg dat het personeel op de hoogte is van de behoeften van de doelgroepen en bereid is om te ondersteunen.
– Onderzoek hoe je toegankelijkheid kan integreren om de voorstelling op verschillende zintuiglijke manieren te kunnen beleven. Mocht je hierover willen sparren dan staan wij daar open voor.
– Gebruik het voorprogramma om extra informatie te delen over het proces en de voorstelling. Denk aan: foto’s van de ontmoetingen en/of werkproces, een boekje met de tekst en de tekst van de muziek, een ontmoeting met de personages en het voelen en bekijken van de kostuums en het decor.
– Als je een nagesprek organiseert, zorg ervoor dat deze toegankelijk is.
– Als eten een onderdeel van de voorstelling of randprogramma is, denk ook aan vegetarische, veganistische en halal catering.
– Als je weinig tekst gebruikt in de voorstelling, kun je overwegen om de tekst voor een deel van jouw publiek te vertalen (naar Engels, Arabisch,etc) afhankelijk van het publiek dat je verwacht en wilt verwelkomen.

Aanmeldformulier
Op ons aanmeldformulier op de website kan je aangeven of de voorstelling voor een van de bovenstaande groepen toegankelijk is. Zorg dat deze informatie op je eigen kanalen ook zichtbaar is. Wij zorgen met filters op de website dat de groepen de juiste informatie kunnen vinden.

Wij horen het graag als je van plan bent om een randprogramma rondom jouw project te realiseren, waarin je eventueel ook een paar van deze tips gaat toepassen.

Misschien zijn sommige punten al vanzelfsprekend, maar nadenken over en waar mogelijk toepassen van deze aanbevelingen in het proces en de voorstelling dragen bij aan een inclusievere samenleving. Mocht je na het lezen van deze handreiking opmerkingen, vragen of zelf nog goede tips hebben, dan horen we dat graag!

Meer over inclusief theater:
Theaterkrant: We willen gewoon meedoen
Toneelschuur: Samen sterk voor inclusief theater