Misleiding in tijd van oorlog: de propagandafilm over het doorgangsgetto Theresienstadt

Posted by

Het vestingstadje Theresienstadt in Tsjechoslowakije werd tussen 1941 en 1945 door de nazi’s gebruikt als concentratiekamp voor Joden uit verschillende Europese landen, waaronder 5000 joden uit Nederland. Een ellendig oord, waar 33.000 mensen omkwamen door honger, ziekte en uitputting en van waaruit 88.000 mensen werden afgevoerd naar de vernietigingskampen.

In de zomer van 1944 werd in Theresienstadt in opdracht van de SS een propagandafilm gedraaid, die een volkomen leugenachtig beeld schilderde van het kamp. Het was de bedoeling om de buitenwereld te overtuigen dat de Joden niet slecht werden behandeld en er in welvaart leefden. De bekende Duits-joodse regisseur en gevangene Kurt Gerron werd aangewezen om de film te maken.

Over deze beruchte nazi-propagandafilm bestonden jarenlang allerlei misvattingen. Historicus Karel Margry, dé expert van deze film, ontzenuwt vele mythes aan de hand van filmfragmenten en geeft ook toelichting bij beelden van een film die al in 1942 in het kamp werd gemaakt.

De lezing wordt gehouden in het kader van het concertdrama ‘Requiem van Theresienstadt’ op 19 juni a.s. in de Beurs van Berlage in Amsterdam, en van de film ‘Defiant Requiem’ op 20 juni in Koninklijk Theater Tuschinski, zie www.stemmenvanverzet.nl.

Dienstplicht (werktitel)

Posted by

Jongeren die in het verleden hebben deelgenomen aan verschillende jongerenprojecten van Theater Na de Dam vormen nu de online redactie en community History Connects. Daarmee zorgen zij ook na 4 mei voor meer verbinding tussen de jongerenprojecten en nemen zij je mee op een indringende reis door verhalen over onderdrukking, vrijheid & verzet, ter reflectie op de wereld van nu.

Voor 4 mei maken zij een reflecterende korte film over dienstplicht in tijden van de Tweede Wereldoorlog en nu. Een film over de betekenis van vrije keuze en wat dat betekent in het verleden, heden en de toekomst. De film kwam tot stand naar aanleiding van door de jongeren zelf gevonden voorwerpen, onderzoek en discussies.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 32 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

My Father’s War

Posted by

My Father’s War vertelt het verhaal van Peter Hein en zijn zoon David. Als Joodse peuter in Nederland in de jaren ’40, werd Peter gescheiden van zijn ouders. Hij werd van schuilplaats naar schuilplaats gebracht en op wonderlijke wijze overleefden Peter en zijn ouders de oorlog. Het verhaal van de familie Hein toont een belangrijk verhaal uit het verleden om gedeeld te worden met toekomstige generaties en de kracht van intergenerationele en onderbelichte gesprekken.

Panelgesprek
We gaan na de filmvertoning in gesprek over het belang van het vertellen van persoonlijke en intergenerationele verhalen. Welke verhalen worden verteld en ook: welke blijven onderbelicht? Over deze thema’s en meer gaat onze moderator Raissa Biekman in gesprek met het panel bestaande uit Peter Hein, David Hein, New York Times journalist Nina Siegal en activist Jelle Zijlstra. Het gesprek zal worden geleid door politicoloog Raissa Biekman.

Programma
18:30  Zaal geopend
19:00  Openingswoord
19:05 Film screening
19:30 Gesprek “Intergenerationele gesprekken en onderbelichte verhalen”
20:15 Q&A vragen vanuit het publiek
20:30 Afsluiting en drankje

Alles in mij

Posted by

In de documentaire-film Alles in mij praat Khadija Massaoudi, in het kader van de herdenking van de Tweede Wereldoorlog, met vier vrouwen van verschillende achtergronden over hoe de Nederlandse geschiedenis hun familie en henzelf getekend heeft. Over het meedragen van trauma’s die van generatie op generatie overgedragen zijn.

Uitgemoord
Verjaagd
Tot slaaf gemaakt
Ontworteld
Zij
Mijn voorouders
En ik,
Sam
Lara
Urmy
Nadia
Vertel het verhaal
Die van hen
Van mij
Over littekens en sporen
Van pijn en hoop
Verslagenheid en overwinning
Van mijn voorouders
Die van mij
Alles
In mij

Het kleinetheaterpact staat in garant voor elke week een voorstelling in één van de kleine theaters van Nijmegen. Het pact is een samenwerking tussen Thiemeloods, Kunst & Cultuurplein De Verspiegeling en Meneer Otis, mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Nijmegen.

Het verhaal van de dierentuin

Posted by

‘Het verhaal van de dierentuin’ is een eerste kennismaking met het thema Tweede Wereldoorlog. Tijdens deze workshop maken we samen een schaduwtheatervoorstelling over Ouwehands Dierenpark tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de hand van het gelijknamige gedicht.

Ter voorbereiding kun je thuis al samen de korte documentaire kijken:

Vrijheidsdrieluik

Posted by

Jongeren uit Almere verdiepten zich onder leiding van theatermakers Sandy Pieterse, Aristo Mijnals en Fiona Kelatow in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Indonesië en het slavernijverleden. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Vrijheidsdrieluik.

Je leeft je in, je spreekt je uit, je herkent je grens, staat op en slaat van je af. Wie weerbaar is kan veel aan, maar juist als de nood het hoogst is, is het vaak moeilijk om weerbaar te blijven. In de serie Vrijheidsdrieluik duiken tien kinderen in het slavernijverleden en de Tweede Wereldoorlog. In een zoektocht naar achtergrond en identiteit is er één ding dat hen allemaal verbindt: weerbaarheid.

Onder leiding van theatermakers Aristo Mijnals, Fiona Kelatow en Sandy Pieterse wordt het thema weerbaarheid per aflevering vanuit een andere invalshoek belicht; De Tweede Wereldoorlog in Nederland en Indonesië en het slavernijverleden. Hoe verhouden de kinderen zich tot hun geschiedenis? Wat betekent weerbaarheid voor hen persoonlijk? En wat voor rol speelt weerbaarheid in de geschiedenis?

In de driedelige filmserie smelten fictie en documentaire samen tot een kunstzinnig, filosofisch vrijheidsdocument. Daarnaast wordt er per dag een speciale live performance gegeven, aangepast op de herdenking van die dag. Het Vrijheidsdrieluik wordt op herdenkingsdagen 4 & 5 mei, Keti Koti (1 juli) en de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 getoond voor publiek.

Bekijk hier deel 1 van het drieluik, over 4 & 5 mei:

https://youtu.be/8uSlb58tJOo

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Immer gerade aus und so weiter

Posted by

In 1997 verhuist Elizabeth voor de liefde van Duitsland naar Nederland. Wanneer ze op straat de weg vraagt komt ze echter nooit aan op de juiste bestemming. Nog jarenlang wordt ze de verkeerde kant opgestuurd als  vorm van verzetsdaad van de Nederlander.

IMMER GERADE AUS und so weiter wordt een filmisch onderzoek over identiteit, schuld en schaamte. In vijf hoofdstukken lopen documentair, fictief en beeldend in elkaar over. We geven een stem aan Duitse ouderen die de nasleep van de tweede wereldoorlog hebben ervaren en jongeren die in een wereld van hokjesdenken, social media en genderkoek hun plek zoeken in de maatschappij. Hoe bepalend is je identiteit? En in hoeverre ben je verantwoordelijk voor de daden van personen die jouw identiteit delen?

Now. You See Me!

Posted by

Jongeren uit Rotterdam verdiepten zich onder leiding van theatermaker Joop Oonk in de geschiedenis van Rotterdam ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.

Now. You see me! gaat over het zichtbaar maken van een doelgroep die in de tweede wereldoorlog veel leed is aangedaan, maar waar tot op heden nog weinig aandacht voor is. De persoon met een beperking. Door middel van workshops op mytylschool de brug te rotterdam en aansluitend een repetitie zullen eerste en tweedeklassers toewerken naar een gezamenlijke dans (Now. You see me.). Spoken word artiest Mariëm Zian zal de ‘happening’ starten. Deze bestaat verder uit een gezamenlijke dans met als doel de verscheidenheid die van mensen uit kan gaan zichtbaar te maken en de collectieve kracht te vieren die daarvan uitgaat. Van het project zal een film worden gemaakt die te bewonderen zal zijn op 4 en 5 mei via de social media kanalen van Theater na de Dam en Misiconi. Vanaf 4 mei om 11 uur is de film hier te zien.

In Now. You see me vieren we de eigenheid en verscheidenheid en stimuleren zelf expressie bij een groep mensen die daar niet automatisch toe uitgenodigd wordt. In de film nemen de jongeren publieke ruimte in, dragen uit wie ze zijn en eisen voor even de aandacht op met hun unieke, zelf vormgegeven groepsdans. Een collectieve happening, een monument in de tijd om te vieren dat we er zijn en gezien mogen worden en om hen te eren die tijdens de Tweede Wereldoorlog aan het oog onttrokken werden.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Vuur van de Vrijheid

Posted by

Met een theaterprogramma en het ontsteken van het vuur van de vrijheid wordt de overgang gemaakt van 4 mei naar 5 mei, van herdenken naar koesteren. Winfried Baijens presenteert vanuit Hotel de Wereld en op het 5 Mei Plein in Wageningen een programma dat is gemaakt door de NOS, Theater na de Dam en Wageningen45 – Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945.

Onder andere Karsu, Meau, Jamai, Faela, Roziena, Paul van Vliet, Meral Polat, het cabaretduo Yentl en De Boer en Jungle by Night sluiten met muziek en soms speciaal geschreven teksten aan op het thema oorlog en herdenken. Acteurs Jacob Derwig en Sam Ghilane dragen fragmenten voor uit de ‘dagboekbrieven’ die de geliefden Bernie Spier en Ellis Cohen Paraira elkaar tijdens de oorlog schreven.

Er wordt vooruitgeblikt op wat er allemaal staat te gebeuren op Bevrijdingsdag. De uitzending eindigt met het ontsteken van het Vrijheidsvuur en het vertrek van de estafettelopers die het vuur verspreiden over de provincies. Dat vormt ook het startsein voor de veertien Bevrijdingsfestivals.

Vuur van de Vrijheid is het vervolg op Nacht na de Dam. Sinds 2015 maakten Theater Na de Dam met NOS jaarlijks een live tv-uitzending op NPO2 vanuit ITA, Amsterdam. De uitzending Vuur van de Vrijheid vanuit Wageningen op NPO1 is daarop een vervolg. Lees hier de column van Inger Stam, de producent van onder andere Vuur van de Vrijheid en Nacht na de Dam.

Ein lied geht um die Welt

Posted by

Als een komeet verschijnt Joseph Schmidt in 1924 aan de hemel. Radio, grammofoon en film, de nieuwe media van die tijd, maken hem tot wereldster. De zanger is slechts anderhalve meter lang maar tovert met zijn stem. Tot de nazi’s Europa in hun greep krijgen. Schmidt moet zwijgen, de ster dooft, maar in de donkere oorlogsjaren vindt het publiek troost bij zijn platen. Zijn boodschap ‘Ik hou van Holland’ laat geen Nederlander zich ontnemen.

In de documentaire-voorstelling ’Zijn lied ging rond de wereld’ vertelt zijn moeder Sara hoe haar zoon uitgroeide van voorzanger in een Oost-Europese synagoge tot de stem van een generatie. Dromend tussen foto’s, filmbeelden en geluidsopnamen roept ze herinneringen op aan jaren van optimisme die eindigden in een drama.