Nog niet afgelast

Posted by

Gurs, Frankrijk, mei 1940. In het interneringskamp waar Hannah Arendt samen met zo’n zevenduizend andere voornamelijk Joodse vrouwen en kinderen gevangen wordt gehouden, overweegt ze voor het eerst in haar leven zelfdoding. Niet door de barre omstandigheden in het kamp, maar door het overweldigende gevoel dat de wereld zich in een toestand bevindt die niet te redden valt. Toch trekt ze een naar eigen zeggen ‘ietwat geestige’ conclusie; je kunt een wereldlijk probleem niet bestrijden met een individuele oplossing.

In Nog niet afgelast kijken we met de ogen van nu naar de wereld van gisteren. Bestaat die wereld nog? Of was die al die tijd al een illusie? Waar houdt het in stand houden van het probleem op en begint het bijdragen aan de oplossing? En kan je in je eentje de wereld redden? Nog niet afgelast is een ode aan de complexiteit. Een schreeuw om verdraagzaamheid. En een stomp in de maag van iedere dogmatist.

Cast
Maria Kraakman speelt in Nog niet afgelast, een tekst van Vincent van der Valk in een regie van Ludwig Bindervoet.

Theater Na de Dam in Carré
Jaarlijks produceert Theater Na de Dam op 4 mei, in het kader van de Nationale Dodenherdenking, een avond in de piste van Carré en initieert daarbij ontmoetingen tussen kunstenaars die nooit eerder samenwerkten. Zo kruiste Wende de degens met Typhoon en Adriaan van Dis, danste Pierre Bokma met Igone de Jongh, schudden Jacob Derwig en Liza Ferschtman het publiek wakker, deed Malou Gorter een tekst van Nathan Vecht en speelde Mariana Aparicio Torres op de noten van Maat Saxophone Quartet.

Muziek in Nog niet afgelast

1. Figure humaine, FP 120: III Aussi bas que le silence
Muziek van Francis Poulenc, de tekst is een gedicht van Paul Éluard, Nederlandse vertaling van Clemens Romijn.

2. 2e deel van het hoboconcert van Ralph Vaughan Williams. 

3. War Requiem, Op 66: 1. Requiem aeternam
Muziek van Benjamin Britten, de tekst is een gedicht van Wilfred Owen, Nederlandse vertaling van Tom Lanoye.

4. 2e deel van de derde symfonie, ‘Symphony of Sorrowful Songs
Muziek van Henryk Górecki. De tekst is op de muur van een cel gekrast door Helena Wanda Blazusiakówna.

Over grenzen

Posted by

Wat betekent het om in beweging te komen voor iemand die je niet kent? Om moed te hebben wanneer dit het meest onwaarschijnlijk is? Zoals het indrukwekkende verhaal van een Duitse advocaat die samenwerkte met het Nederlandse verzet, iemand die grenzen van vijandschap doorbrak. Twee jonge militairen die uitgezonden werden naar Afghanistan en Libanon: wat is de impact van hun keuze? We reizen mee met de koopvaardij die gevaren van de zee trotseert in oorlogstijd, en een Apeldoornse verzetsstrijdster wiens broer bij de Luftwaffe zat.

Mensen uit verschillende landen, culturen en achtergronden die in tijden van conflict over fysieke en mentale grenzen heen keken. Via gesprekken met nabestaanden, persoonlijke getuigenissen en meerdere spelvormen onderzoeken jongeren wat moed betekent – toen en nu.

Wanneer kom jij in actie? En voor wie? Een voorstelling die eerlijk is en dichtbij komt. Een zoektocht naar verbinding, over grenzen van tijd, plaats en identiteit heen.

Schaduw

Posted by

In SCHADUW kijken we 5 jongeren door het verleden, heden en de toekomst.
Bij de OBA, gelegen in de Poort Amsterdam Zuidoost, krijgt het publiek schimmen te zien en ritmes te voelen.

De makers Julius Schraven en Serena Toppers-Fusco onderzoeken samen doormiddel van beweging en poëtische teksten wat de verbanden zijn tussen tijdperken.

“Hoe beïnvloedt het verleden het heden en de toekomst en andersom?”

Schemermens

Posted by

Een muzikaal verteltheater
over licht vinden in het duister

Kort na de Tweede Wereldoorlog zoekt de joodse advocaat Salomon Zeitscheck naar antwoorden om zijn menselijkheid te hervinden. Hij vertoeft vaak in de schemering, tussen de schimmen van zijn verdwenen geliefden. Al schrijvend probeert Zeitscheck licht te vinden in de duisternis binnen en buiten hem. Hij voelt zich verwant met de Bijbelse figuur Job die alles verloor en toch niet verbitterd raakte. Maar als Zeitscheck in zijn zoektocht dreigt vast te lopen, zet een onverwacht geschenk hem op een heel ander spoor.
‘Schemermens’ is een aangrijpend verhaal gebaseerd op de novelle ‘Drie rode rozen’ en de oorlogsdagboeken van de joodse auteur Abel Herzberg (1893 – 1989). Romanpersonage Salomon Zeitscheck wordt gezien als het alter ego van de schrijver die tijdens de oorlog in concentratiekamp Bergen-Belsen gevangen zat.

Tijdens deze theatrale vertelvoorstelling klinkt er klassieke muziek van o.a. Edvard Grieg, Jean Sibelius en Arvo Pärt, maar ook Russische tangomuziek en eigen (jazzy) composities.

Jo & Janny

Posted by

Alphen aan den Rijn, 1939-1945. Tante Jo beschreef de oorlog in zeven dagboeken. Ze schreef voor zichzelf, in stilte, zonder te weten of iemand het ooit zou lezen. Janny, tien kilometer verderop in Hazerswoude-Dorp, sloot zich aan bij een verzetsgroep, ging de straat op en voerde actie.

Negentien jongeren zetten de verhalen van Jo en Janny naast elkaar, en naast die van zichzelf. Niet om te oordelen, maar om te voelen hoe ingewikkeld keuzes zijn. Wat is verzet eigenlijk? Is het actie, of kan het ook stilte, reflectie of zoiets simpels als een dagboek zijn? Moet verzet gezien en gehoord worden om te tellen?

Jo & Janny is niet alleen een voorstelling, maar een ervaring die verhalen levend houdt en begrip zaait. Een voorstelling over moedig willen zijn, twijfelen en de kracht van daden die onopgemerkt blijven. De voorstelling “Jo en Janny” is eenmalig te zien op 4 mei om 21:00 uur in Castellum Theater in Alphen aan den Rijn.

Herdenking van de kleine daad

Posted by

Op maandag 4 mei 2026 slaan Stadsschouwburg De Harmonie, Tryater en Neushoorn voor het eerst samen de handen ineen voor Theater na Dam. Direct na de Nationale Dodenherdenking presenteren zij in Neushoorn de voorstelling Herdenking voor de kleine daad. Een indringende voorstelling vol muziek en theater die ons laat nadenken over wat herdenken vandaag de dag betekent.

Herdenking voor de kleine daad richt zich op de kracht van het gewone, dagelijkse gebaar. De makers willen laten zien dat je ook met iets kleins een verschil kunt maken. Omdat de meeste mensen in de tijden van oorlog geen daders of grote helden zijn, maar toeschouwers. Een daad kan zitten in iemand echt zien, vragen hoe het gaat, een avond onderdak bieden. En zo toch iets te kunnen doen in het alledaagse, in plaats van passieve toeschouwers te worden.

Theater, muziek en cabaret

De avond begint om 20:45uur in Poppodium Neushoorn. (inloop vanaf 20:15) Dit is op loopafstand van de Prinsentuin, waar om 20.00 uur de herdenking in Leeuwarden plaatsvindt. De toegang voor Theater na de Dam is gratis, wel moeten mensen zich aanmelden via de site van Neushoorn.

De voorstelling is gemaakt onder leiding van theatermaker Ira Judkovskaja. Zij is de nieuwe directeur van Neushoorn en werkte hiervoor als artistiek directeur bij Tryater. Samen met een veelzijdige groep artiesten brengt zij een programma dat raakt en verbindt. Zo staat theatermaker Brecht Wassenaar op het podium en zorgt de Iraanse zangeres Arezoo voor een prachtig vocaal geluid. De muziek wordt verder ingevuld door muzikante Amarins Woltring en basklarinettiste Femke van den Berg. Ook cabaretier Shariff Nasr verleent zijn medewerking aan de avond. Hij won in 2024 zowel de jury- als de publieksprijs van het Leeuwarder Cabaret Festival en staat bekend om zijn persoonlijke en scherpe verhalen over de maatschappij.

Een nieuwe traditie

In een wereld waarin oorlog en onverschilligheid nog altijd aanwezig zijn, stelt deze groep artiesten een belangrijke vraag: wat kunnen wij zelf doen? Met deze eerste grote samenwerking geven Tryater, De Harmonie en Neushoorn een moderne invulling aan de herdenkingsavond in de stad. Theater na de Dam in Leeuwarden biedt zo niet alleen ruimte om samen te herinneren, maar is ook een plek voor ontmoeting en nieuwe ideeën.           


Friese kleine daad Tweede wereldoorlog
Aanleiding voor de insteek van de voorstelling is een verhaal uit het Verzetsmuseum in Leeuwarden.

Over een kleine Joodse jongen die in WO2 ondergedoken was in een Fries dorp, en te laat gewaarschuwd bij een razzia. Meestal vluchtte hij bij razzia’s de velden in. Nu werd hij naar de buurvrouw gebracht, een jonge vrouw die vaak met Duitsers ging dansen. Die buurvrouw deed zich nu voor als moeder van de jongen en redde zo zijn leven die avond.

Later na de oorlog is haar hoofd kaalgeschoren, als straf omdat zij met de Duitsers had gedanst. Weinigen wisten dat zij die avond het leven van een kind had gered.

Dit soort kleine verhalen worden niet vaak verteld, en zijn er om inspiratie uit te putten in de wereld om ons heen en alles wat daar gebeurt. Dit verhaal is niet alleen aanleiding voor de voorstelling, maar heeft ook een plek in de avond zelf.

Recepten voor de toekomst / In de geest van

Posted by

Arnhemse makers Elize Kuiper en Jesper Pouw maken samen met de studenten van MBO Rijn IJssel Acteur voor Theater Oostpool een double bill: twee voorstellingen over Arnhem in de tweede wereldoorlog.

Samen onderzoeken ze hoe de verhalen van toen relevant zijn voor de tijd van nu.
De ene groep verdiept zich in de rol van vrouwen tijdens de oorlog. Vrouwen die zwangerschappen veinsden om wapens te smokkelen, die onderduikers verborgen en netwerken draaiende hielden. Ons beeld van het verzet is gebouwd op wapenfeiten en heroïsche verhalen. Wat daar niet in paste, werd niet opgeschreven of herdacht. Aan de hand van drie Arnhemse verzetsvrouwen onderzoeken de spelers de waarde van verzorgend verzet en of geschiedenis herschreven kan worden

De andere groep verdiept zich in de Slag om Arnhem. Een verhaal over heldendom en moed. Of is het een verhaal over overschatting, verlies en verwoesting? Deze geschiedenis bepaalt het beeld van Arnhem tot op de dag van vandaag. Wat is de erfenis van deze geschiedenis, en hoe gaan we daarmee om?

De voorstellingen spelen zich af in het monumentale De Zoeten Laboratorium op voormalig KEMA-terrein ‘Arnhems Buiten’.

Tijd is een illusie

Posted by

Wat als tijd geen rechte lijn is, maar een cirkel? Oorlogen blijven maar terugkeren en polarisatie lijkt sinds de Tweede Wereldoorlog alleen maar te zijn toegenomen.

In deze voorstelling onderzoeken de spelers hoeveel invloed ”man zijn” heeft op deze terugkerende patronen. Welke rol speelt het idee van moeten ”vermannen” in strijd en verdeeldheid? Is er nu meer ruimte voor meer lagen van mannelijkheid? Zoals verzachten, verbinden of kwetsbaarheid tonen. Of vraagt het juist om een nieuwe betekenis van kracht?

Met spoken word, dans en spel leggen de spelers hun vragen en bevindingen op tafel. Ze trekken maatschappelijke structuren uit elkaar en tonen persoonlijke verhalen en echo’s uit de geschiedenis. Ga mee in een zoektocht naar verandering. Tijd is een illusie is geen kant-en-klare conclusie, maar een artistiek onderzoek wat je uitnodigt om te reflecteren.

Verplaats je eens

Posted by

In het kader van Theater na de Dam volgt Cuijk het voorbeeld van andere gemeenten die ook langer dan twee minuten willen stilstaan bij de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog en de jaren van vrijheid daarna.

In een uitgestorven loods vol koffers komt de dag op gang. De magazijnmeester arriveert en start zijn dagelijkse routine. Al snel arriveren de eerste bezoekers. Allemaal op zoek naar een achtergelaten koffer. Sommige koffers zijn nog maar recent, een dag geleden, zoekgeraakt. Andere koffers liggen er al jaren. Tientallen jaren, soms. Het zijn koffers vol herinneringen van de Tweede Wereldoorlog tot aan het heden.

Inlevingsvermogen
Met deze scène begint de voorstelling ‘Verplaats je eens’ in het kader van Theater na de Dam, uitgevoerd door 10 spelers en 2 musici uit het Land van Cuijk, onder leiding van regisseur Berry Reijnen.

Het thema van de voorstelling is inlevingsvermogen. Wat gebeurt er wanneer je je werkelijk probeert te verplaatsen in een ander? In zijn keuzes, zijn angsten, zijn hoop?

De Cuijkse Theater-na-de-Damgroep heeft dat vertaald naar: wat gebeurt er als je écht probeert te begrijpen wat een ander heeft meegemaakt? De koffers vol herinneringen, opgeslagen in het magazijn, spelen daarbij een belangrijke rol. Ze dragen verhalen van toen én nu. Ze raken, confronteren en verbinden. En wat gebeurt er als je die herinneringen blootstelt aan het scherpe, gepolariseerde debat van de huidige tijd?

Nationale herdenking
De toegang is gratis, wel is het noodzakelijk om een kaartje te reserveren. Vooraf is het mogelijk om de Nationale Herdenking te bekijken in de Grote Zaal.

Wat we gezien hebben

Posted by

Twee jongeren proberen het zich voor te stellen, hoe het was voor hem, toen.

Ze doen hun uiterste best. Ze vinden het belangrijk maar de oorlog klinkt als een zwart-wit film, tot hij begint de vertellen over zijn vader.

Een korte dialoog gespeeld en geschreven naar aanleiding van een gesprek met Jaap, die jong was ten tijde van de tweede wereldoorlog maar nog vol zit met verhalen.

Onderdeel van het programma georganiseerd door 4-5 mei comité Amsterdam noord-west
Op 4 mei tijdens de herdenkingsbijeenkomst
Op 5 mei als onderdeel van de bevrijdingsmaaltijd

Als je even niet oplet

Posted by

Wat gebeurt er met de onbevangen vrijheid van (kinderlijke) fantasie als je de werkelijkheid negeert of de andere kant opkijkt?

Een voorstelling met poëzie, dans, zang, mijmerende monologen en spannende maar ook humorvolle dialogen.

Centraal daarin een man en vrouw in hun huiskamer. Hij denkt terug aan zijn kindertijd toen hij fantaseerde verzetsheld te zijn tegen de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, een tijd waar zijn ouders niet meer over willen praten. Zij herinnert zich de verhalen van haar opa, die als 18-jarige wegens de Arbeitseinsatz naar Duitsland moest en zich angstig, maar schuldig voelde, omdat hij niet wist hoe zich te verzetten tegen het werken in de oorlogsindustrie van de vijand. Zij zingt een lied over haar dappere oma, die op het juiste moment uit een rijdende trein sprong toen zij naar een strafkamp werd weggevoerd. Nu maken de man en vrouw zich zorgen over terugkerende oorlogsdreiging en de noodzaak een noodpakket gereed te hebben. Heeft de geschiedenis mensen niks geleerd?

Deze productie is in samenwerking tussen fiZi en Cultuurhuis ZierikC gemaakt in het kader van het landelijk project ‘Theater na De Dam’, waarin verspreid over Nederland in circa 150 theaters voorstellingen worden gebracht die ieder op eigen wijze betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog én op het begrip ‘vrijheid’.

Onder dak, onder druk

Posted by

Op 4 mei presenteren jongeren in de Kerk van Termunten de voorstelling ‘Onder dak, Onder druk’. Samen met theatermakers Afra Rijkhoff en Sarah van der Meere doken zij in de lokale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Door gesprekken met ooggetuigen en nabestaanden brengen zij (ongehoorde) verhalen tot leven op het toneel.

Met deze bijzondere voorstelling verbinden de jongeren zich met het verleden, en maken ze de betekenis van herdenken voelbaar in het heden.

In vloed

Posted by

In vloed
Wat overspoelt je?
En waar heb je zelf invloed op?

Herinneringen komen en gaan als water. Soms zacht en dragend, soms overweldigend. Midden in die stroom rijst een vraag: Welke invloed heb je zelf?

In In vloed onderzoeken spelers van Artiance in Alkmaar wat herdenken vandaag de dag betekent. Ze gingen in gesprek met (familie van) ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog. Hun verhalen vormen het vertrekpunt voor een persoonlijke en muzikale voorstelling onder leiding van theatermaker Simon Brommer en muzikant Auke Haaksma.

Op 3 mei verzorgt Theatergroep Eenhoorn het voorprogramma.

Leaving a mark: A comedy show about scars

Posted by

A darkly funny, deeply personal solo show written and performed by Ophira Eisenberg, comes home to the Netherlands with a story that began in Nijmegen.

Directed by Soren Kisiel

A New York Times Critic’s Pick
Off-Broadway Premiere SOLD OUT, Soho Playhouse NYC
Winner of Women in the Arts & Media Award for Solo Show Scripts

In September 1944, during Operation Market Garden and the liberation of Nijmegen, a young Allied soldier fell in love with a woman from Nijmegen. That unlikely wartime romance would go on to shape generations. Their youngest of six children, Ophira Eisenberg, now returns to the Netherlands with a show about the marks we carry — on our bodies, in our families, and across history.

Blending personal storytelling with sharp stand-up, Leaving a Mark is a look at the scars—both literal and metaphorical—that shape us. From childhood mishaps to near-fatal accidents, botched first loves, and a battle with breast cancer, Ophira weaves together a survival tale about resilience, humor in the face of pain, and, ultimately, the absurdity of being human. This dynamic show changes each night with audience interaction via a scar competition, “Scar Wars” (yes, there’s a prize!). It is a joyful celebration of imperfection and a show that leaves people laughing, reflecting, and maybe even showing off their own scars a little more proudly.

Raw, smart, and often wildly inappropriate (in the best way), Leaving a Mark is a hilariously raw look at scars, both visible and invisible, and the messy, triumphant art of learning to love yourself anyway.

A must-see night of comedy, connection, and coming full circle.

De orde van de dag

Posted by

Deze maandelijkse satirische actualiteitenshow wordt in één dag gemaakt door een diverse groep makers. Onder leiding van Yara Piekema en Roán ten Cate van het NUT nemen ze het wereldnieuws met je door aan de hand van scherpe sketches en rake liedjes.

In een tijd waarin het nieuws als een stortvloed op je afkomt, filteren zij de hoofdpunten eruit en presenteren dit op geheel eigen, theatrale wijze. De observaties van de makers vormen dus de basis, maar de reacties vanuit het publiek zijn de kers op de taart. Denk aan een uur gevuld met staande ovaties, joelen en juichen.

Yara Piekema over de Orde van de Dag: “Ik kijk uit naar het zoeken van lichtheid in de waanzin van deze tijd.”

Waar de Orde normaal alleen draait om de actualiteit, zal er nu, speciaal voor 4 mei, ook bijzondere aandacht gaan naar de herdenking en de gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog in relatie tot de huidige tijd.” 

Onder tussen

Posted by

Tijdens Theater Na de Dam zijn door het hele land, van Sittard tot Groningen en van Den Haag tot Arnhem, even de stemmen van toen weer hoorbaar in het nu. Ook in Winschoten, waar Cultuurhuis De Klinker sinds 2024 meedoet aan dit bijzondere initiatief. Samen met jonge, bevlogen makers ontstaat een voorstelling die raakt aan zowel de geschiedenis als het heden van Oldambt. Dit jaar maakt theatermaker Zahra Lfil voor de derde keer de voorstelling getiteld ‘Onder Tussen‘.

In de aanloop spreken jongeren met ouderen over hun herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog in Oldambt. Deze verhalen en ander historisch bronmateriaal vormen het vertrekpunt voor de voorstelling, die direct na de dodenherdenking begint en zo een brug slaat tussen herdenken en theater.

Centraal staat het doorgeven van verhalen van de oudste generatie aan jongeren. Nu deze generatie langzaam verdwijnt, biedt Theater Na de Dam een waardevolle manier om de geschiedenis invoelbaar te houden en samen stil te staan bij wat die betekent voor de tijd waarin we nu leven.

Onder Tussen is te zien in Cultuurhuis De Klinker op 3 mei om 19:00 en op 4 mei om 21:00. Voor meer informatie en kaartjes, neem een kijkje op www.indeklinker.nl

Scherpe sporen

Posted by

Een locatievoorstelling waarin we het spoor volgen van mensen die leefden, leden en streden tijdens de Tweede Wereldoorlog in Dordrecht.

Een groep jongeren vertelt de verhalen vanaf de eerste parachutisten die uit de lucht vielen tot aan de scherpe koude wind van de winter van 1944. De sporen van toen snijden door naar het nu.

Adres Onbekend

Posted by

Hans van Veggel en Hans Hoes vertolken op meeslepende wijze het wereldberoemde toneelstuk Adres Onbekend, naar het boek van Katherine Kressmann. Hierin schetste zij in 1938 een huiveringwekkend beeld van het opkomend nazisme in Duitsland.

In deze indringende dubbelmonoloog volgen we Max Eisenstein, een Joodse Amerikaan van Duitse afkomst, die samen met zijn vriend Martin Schulze een kunstgalerij runt in San Francisco. Wanneer Martin terugkeert naar Duitsland, houden ze contact via een levendige briefwisseling. Maar zijn groeiende fascinatie voor Hitler drijft de vrienden langzaam uiteen. Als hij weigert Max’ zus in Berlijn te helpen, is de breuk onvermijdelijk. Max neemt op subtiele maar doeltreffende wijze wraak…

Adres Onbekend is een aangrijpende toneelavond over een gedoemde vriendschap, waarmee voor beide acteurs een langgekoesterde wens in vervulling gaat.

Beelden ondanks alles

Posted by

Fotograaf Nico Jesse kreeg in 1942 de opdracht om middels een fotoserie het dagelijks leven in de stad Utrecht vast te leggen. Met het bombardement van Rotterdam nog vers in het geheugen, was er veel aan gelegen het stadsleven te laten vereeuwigen voordat het te laat zou zijn.

Jesse fotografeerde vooral wat hij op straat tegenkwam, met een scherp oog voor de actualiteit. Hij zag kans om foto’s te maken van militaire bewegingen en fotografeerde in het voorbijgaan diverse ‘schuldige plekken’. Het meest aangrijpend zijn de beelden die direct of indirect getuigen naar de anti-joodse maatregelen van de bezetter.

Tegelijkertijd laten de foto’s van Jesse zien dat in het derde oorlogsjaar, ondanks alles, het leven gewoon doorging. Er werd geflirt, getrouwd en begraven. Ondertussen was het autoverkeer zo goed als geheel uit het straatbeeld verdwenen en de etalages werden met de dag leger.

18 jongeren uit het tussenjaar van de Theaterschool Utrecht maken samen met regisseur Gilles Groot een voorstelling waarin zij de beelden van Jesse tot leven laten komen. Zij vertellen over wat we wel en niét zien op de foto’s. De “beelden” van Nico Jesse die ten tonele worden gevoerd worden opgeluisterd door persoonlijke verhalen van de jongeren zélf: zij plaatsen de oorlog van toen in een nieuw daglicht.

Beelden Ondanks Alles, staat niet alleen stil bij het leven in de stad Utrecht anno 1942 maar stelt ook vragen over beeldvorming en polarisatie, over botsende narratieven. Juist daar waar de twintigste eeuw, dat ‘tijdperk van extremen’, de 21e binnendringt, kan ruimte ontstaan voor nieuwe betekenissen en verbindingen. Om het verleden te kunnen ‘weten’, moeten we het ons kunnen voorstellen.

Nagesprek

Bij de voorstelling van 17:30 zal er een nagesprek zijn van ongeveer 30 minuten. Moderator Imre van Den Bosch zal in gesprek gaan met de regisseur Gilles Groot en spelers Luuk van Gaalen en Lieve Hemmink.

Wie wijst de weg?

Posted by

Op zondag 3 mei en maandag 4 mei 2026 presenteert Theater Na de Dam weer ruim 130 voorstellingen over de Tweede Wereldoorlog in heel Nederland. De Rijswijkse Schouwburg doet dit jaar voor de derde keer mee, nu met de voorstelling Wie wijst de weg?

In de prachtige ruimtes van Museum Rijswijk onderzoeken de jonge spelers in verschillende, uiteenlopende scènes hoe complex het kan zijn om keuzes te maken in tijden van oorlog. Wat is goed, wat is fout, en wie bepaalt dat?

Onder begeleiding van theatermaker Nicolette Senf en in samenwerking met schrijver Orihana Calcines werken de jongeren aan hun eigen voorstelling: locatietheater in hun eigen stad. In elke kamer van het museum wordt een uniek dilemma geschetst, en iedereen beleeft deze unieke voorstelling op zijn eigen manier. Wat zou jij kiezen?

Donkerdag

Posted by

Op zolder, tussen oude spullen en sporen uit het verleden, zoeken broers en zussen naar een tafellaken voor een verjaardagsdiner.

Aan tafel ontvouwen zich verschillende herinneringen aan dezelfde gebeurtenis: een verjaardag in oorlogstijd. Hoe smaakte de taart? Werd er gezongen? En was er wel iets te vieren?

donkerdag is een poëtische voorstelling over een gedeeld, donker verleden dat langzaam kleur krijgt.
Gespeeld door jongeren uit de omgeving Beverwijk, onder leiding van Iris Stam & Susan Hoogbergen

Deze voorstelling is gratis. Het aanschaffen van tickets of het reserveren van een plek is niet nodig.

Uit de schaduw

Posted by

Hoi.
Wij zijn Uit de Klei Jong,
een groep jonge theatermakers uit Opmeer.
We maken een voorstelling.
Over de Tweede Wereldoorlog.

We spraken Leo.
Zijn vader overleefde Auschwitz
en verdween daarna uit zijn leven.
Geen foto.
Geen verhaal.
Alleen vragen.

Wij vroegen ons af:
Welk gevoel is van jezelf?
Welk van iemand anders?
En wat ga je nooit begrijpen?

Uit de Schaduw is een muzikale voorstelling
over wat je met je meedraagt,
ook als je niet precies weet waar het vandaan komt.
Met spanning, humor en live muziek.
Kom kijken.

Gewoon door (8+)

Posted by

Je moest gewoon door, je kon niet anders.

Gewoon door met school, terwijl de meesters zijn opgepakt. Gewoon door met spelen, ook al zijn er steeds minder vriendjes en vriendinnetjes. Gewoon door met plezier maken ondanks dat je in een kamp gevangen zit. Gewoon door ondanks dat je weet dat het er in het buitenland nog erger aan toe gaat.

Hoe kun je gewoon doorgaan als je weet dat er zoveel verschrikkelijks gebeurt? Hoe ga je gewoon door terwijl je weet dat anderen dat niet kunnen? Kunnen we gewoon door?

Vanaf maart zijn jongeren van De Krakeling onder leiding van danser/choreograaf Hugo de Graaf en theatermaker Lou Mertens aan de slag gegaan met deze vragen. Op basis van interviews met ouderen en ooggetuigen over de Tweede Wereldoorlog zijn de jongeren geïnspireerd geraakt om scènes te maken die zich afspelen in het heden en verleden. Wat deden de jongeren van toen en hoe gaan de jongeren van nu daar mee om? Hoe kunnen we gewoon doorgaan?

De voorstelling is een multidisciplinaire beeldende ervaring waarbij verschillende perspectieven op gewoon doorgaan in oorlogstijd verbeeld gaan worden door middel van dans, spel en improvisatie.

Herdenking 4 mei
Op 4 mei volgen we vanaf 19:45 via een groot scherm in Theater De Krakeling de herdenking op de Dam. Daarna begint de voorstelling.

Kindertalkshow (8+) 5 mei
Tijd: 13:00 – 14:00.
Programma: In de talkshow deelt Jack Eljon (1937) zijn verhaal. ”Ik kon het mijn ouders niet vergeven dat ze mij aan vreemden hadden meegegeven. Dat doe je niet. Ik heb hun dat altijd kwalijk genomen. Het gevoel dat ze mij in de steek hebben gelaten, is nooit weggeëbd.

Ondergedoken verhalen

Posted by

Wij vertellen verhalen. Échte verhalen, ondergedoken in de bibliotheek.

Over een familie in kamp Vught. Over overgrootvaders in het verzet. Over de vraag of je jezelf kunt zijn, of juist niet. Over liefde, over verstoppen en verbergen, over angst. Over machteloosheid en hoop. Hoe was het tijdens de Tweede Wereldoorlog? Wat zouden wij zelf hebben gedaan, toen?

Zes jongeren spelen en zingen hun eigen, zelfgeschreven verhalen over vroeger en nu. Het publiek beweegt mee door Stadkamer Zwolle Centrum, van verhaal naar verhaal.

Ellen lacht

Posted by

Een muzikale reis die voert van Nederlands-Indië naar Curaçao en Nederland, door Grootenbroers.

De broers Ad en Coen Grooten eren hun moeder Ellen met een aangrijpende voorstelling die verhaalt over haar boeiende leven, dat zich afspeelde op drie continenten. Na opgegroeid te zijn in een vrolijk gezin in Nederlands-Indië, doorstond Ellen de verschrikkingen van de Japanse interneringskampen en de bersiap-periode. Daarna kon ze moeilijk wennen in het koude Nederland, maar op Curaçao bloeide ze helemaal op. Later, weer terug in Nederland, zag ze trots hoe mooi haar kinderen en kleinkinderen opgroeiden. En toen kwam Alzheimer op haar pad. Maar… ‘elk nadeel heb z’n voordeel!’

Multi-instrumentalist, componist en schrijver Ad Grooten werd bekend met zijn groepen Pater Moeskroen, Cowboy Billie Boem en Mannen van Naam. Daarnaast schreef hij onder meer de sprookjesboeken van de Efteling en Sprookjesboom de Musical, naast tal van andere musicals en kindershows. Na bestudering van de vele bewaarde oude brieven uit het Indische familiearchief schrijft hij nu aan het boek Ellen, dat onlosmakelijk verbonden zal zijn met de gelijknamige voorstelling en het album van Grootenbroers.

Rapper en slagwerker Coen Grooten, acht jaar jonger dan Ad, heeft zijn sporen verdiend in de hiphop en de funk. Hij was onder de naam Are MC frontman in groepen als Dope Posse, The Familiy Jewels en Seven Eleven en werkte met tal van artiesten, waaronder Brainpower en Hans Dulfer. In de voorstelling Ellen neemt Coen, samen met Ad, het publiek mee in een boeiend (auto-)biografisch verhaal, waarin de vrolijke noten zeker niet zullen ontbreken.

Samen met derde bandlid, toetsenman en componist Jeroen Habraken, tevens producer van het album Ellen, brengen de Grootenbroers een gevarieerd, avondvullend programma. Het hoofdmenu bestaat uit Nederlandstalige folkliedjes, gespeeld op akoestische instrumenten en keyboards. Dat alles op een bedje van live-percussie en stemmige beats, gegarneerd met gestileerde raps en prachtige verhalen.

Op het album Ellen, dat binnenkort zal verschijnen, worden de Grootenbroers bijgestaan door een keur aan gastmuzikanten, waaronder de Indische artiesten Sally Flissinger (Hermes House Band) en U-Gene (Eugène Latumeten, die onder meer bij Urban Dance Squad, Anouk en Kraak & Smaak speelde) alsmede de Curaçaose zangeres Yuli Minguel, onder andere bekend van de allereerste Idols-finale.

Van horen zeggen!

Posted by

René Hildesheim en Casper Hoenderdos brengen, samen met muzikale begeleiding van Belle en Van Maasakkers, een indringende voorstelling waarin verleden en heden samenkomen.

Persoonlijke verhalen over joodse familiegeschiedenis worden verweven met actuele verhalen over vluchtelingen en vrijheid. Zo ontstaat een gelaagd en herkenbaar verhaal over de impact van de Tweede Wereldoorlog, tot op de dag van vandaag.

René Hildesheim is een theatermaker die persoonlijke verhalen verweeft met maatschappelijke thema’s. Zo maakte René Hildesheim de voorstelling Van horen zeggen, waarin hij vertrekt vanuit het perspectief van zijn Joodse grootvader en zijn vader, de één overleeft de oorlog, de ander niet. Vanuit deze familiegeschiedenis legt hij verbindingen met actuele vraagstukken rond vluchtelingen en vrijheid.

De andere verteller is Casper Hoenderdos, oprichter van het Inspiratiemuseum. In zijn werk koppelt hij verhalen van vroeger en nu aan klassieke tegeltjeswijsheden. Casper zet zich actief in om verhalen te delen die raken aan thema’s als vluchtelingen en vrijheid.

Na Rosa

Posted by

Na Rosa is een spannend en muzikaal theateravontuur, waarin een jongen ontdekt hoe groot kleine daden kunnen zijn.  

Tijdens de Tweede Wereldoorlog in Westfriesland gaan Willem en Jannes gewoon naar school. En ze gaan gewoon naar voetbal. Het leven lijkt eigenlijk best normaal. Maar dan is Rosa, een vriendin van Willem, opeens verdwenen. De volwassenen doen erg vaag en geheimzinnig over haar plotselinge vertrek. Willem besluit om zelf op zoek te gaan naar antwoorden. Hij doet een ontdekking die zijn leven verandert. 

Vanaf dat moment voelt Willem pas echt wat oorlog betekent. Hij wil iets doen, maar wat kan een gewone schooljongen in zo’n vreemde en moeilijke tijd? Al snel merkt hij dat juist kleine keuzes een groot verschil kunnen maken.  

Na afloop van de voorstelling is er ruimte om met de spelers te kletsen en je vragen te stellen. 

De Lindenberg organiseert dit feest in samenwerking met Stichting Stedelijk vier en vijf mei Comité Nijmegen.

Verstaan we elkaar nog?

Posted by

Dit jaar draait het thema van Theater na de Dam om de vraag hoe we onze menselijkheid behouden zonder elkaar te veroordelen of in wij/zij-denken te vervallen; juist wanneer morele verantwoording en verschillen in keuzes ons dreigen te verdelen.

In de Tweede Wereldoorlog kwamen mensen voor moeilijke keuzes te staan en konden verschillen tussen mensen snel verharden. Wie sprak zich uit? Wie bleef stil? En hoe keek je naar iemand die een andere keuze maakte? Die vragen resoneren ook vandaag de dag. In een wereld waarin meningen steeds stelliger worden en het soms voelt alsof er maar één juiste kant bestaat, onderzoeken jongeren hoe we met elkaar in gesprek blijven. Een persoonlijke voorstelling die verleden en heden met elkaar verbindt en het publiek uitnodigt stil te staan bij een actuele vraag: Verstaan we elkaar nog?

Jongeren zijn met deze vraag aan de slag gegaan en hebben er een eigen, theatrale invulling aan gegeven. Als basis dienden gesprekken met ouderen uit de gemeente Smallingerland, die hun persoonlijke verhalen deelden over de Tweede Wereldoorlog en hoe zij deze periode hebben ervaren.

Onder begeleiding van theatermaker Sander Juno, die voor de tweede keer bij het project betrokken is, nemen de jongeren dit jaar nadrukkelijk zelf de regie als makers. Wat deze editie bijzonder maakt, is dat de voorstelling volledig voortkomt uit hun eigen ideeën en keuzes. Zij bepalen welke verhalen hen raken, welke thema’s zij willen belichten en op welke manier zij dit theatraal vormgeven.

Alaudidae

Posted by

Alaudidae [a-lau-di-i-dee] is een korte film van Misiconi in samenwerking met Mytylschool de Brug en studenten dansdocent van Codarts gemaakt in het kader van Theater Na De Dam. De film neemt je mee in de beleving van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog alles achterlieten en onderweg waren naar een onbekende bestemming. Een bestaan waarin veiligheid tijdelijk is, vertrouwen kwetsbaar, en rust een verre herinnering.

Terwijl de dreiging altijd voelbaar blijft, verschijnen er ook onverwacht momenten van licht. Een helpende hand. Een schuilplaats. Een sprankje hoop. Maar durf je daarop te vertrouwen? Of is wantrouwen het enige dat je beschermt?

Dit verhaal onderzoekt de beweging tussen angst en hoop, tussen overleven en leven. Een fysieke en indringende ervaring over rennen, vallen, opstaan en de moed om, ondanks alles, het licht toe te laten.

Ze zeggen dat…

Posted by

De verhalen van de mensen die zich heldhaftig gedroegen tijdens de Tweede Wereldoorlog worden op grootse wijze doorverteld. Over mensen die twijfelachtig of ‘fout’ waren, wordt nauwelijks meer gesproken. Ze zeggen dat… kijkt naar de keuzes die mensen maakten tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Hoe ging Woerden om met mensen die ‘fout’ waren, zoals de NSB’ers en de zogenaamde ‘moffenmeiden’? Welke misstanden vonden plaats in de emotionele roep om ‘wraak’?

Ook in onze tijd speelt morele verontwaardiging een grote rol: mensen worden gecanceld en veroordeeld via sociale media. Geven we mensen nog een tweede kans in een wereld waarin alles gezien en gedeeld wordt? In deze voorstelling kijken jonge spelers vanuit verschillende invalshoeken naar hoe er vroeger en nu omgegaan wordt met mensen die fouten maken. Is alles wel zo zwart-wit? Hoe ziet het grijze gebied eruit?

Ze zeggen dat… is onderdeel van Theater Na de Dam. Tijdens de zestiende editie van deze theatrale manifestatie zetten bijna 500 jongeren in ruim 50 projecten door heel Nederland zich in om de herdenking op 4 mei van extra betekenis te voorzien. Onder begeleiding van een professionele theatermaker gaan de jongeren in gesprek met (familieleden van) ooggetuigen, over hun herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Deze gesprekken, samen met andere bronmaterialen over de Tweede Wereldoorlog, vormen de basis van de jongerenvoorstellingen.

De voorstelling is gratis, het doen van een donatie is mogelijk.