Misleiding in tijd van oorlog: de propagandafilm over het doorgangsgetto Theresienstadt

Posted by

Het vestingstadje Theresienstadt in Tsjechoslowakije werd tussen 1941 en 1945 door de nazi’s gebruikt als concentratiekamp voor Joden uit verschillende Europese landen, waaronder 5000 joden uit Nederland. Een ellendig oord, waar 33.000 mensen omkwamen door honger, ziekte en uitputting en van waaruit 88.000 mensen werden afgevoerd naar de vernietigingskampen.

In de zomer van 1944 werd in Theresienstadt in opdracht van de SS een propagandafilm gedraaid, die een volkomen leugenachtig beeld schilderde van het kamp. Het was de bedoeling om de buitenwereld te overtuigen dat de Joden niet slecht werden behandeld en er in welvaart leefden. De bekende Duits-joodse regisseur en gevangene Kurt Gerron werd aangewezen om de film te maken.

Over deze beruchte nazi-propagandafilm bestonden jarenlang allerlei misvattingen. Historicus Karel Margry, dé expert van deze film, ontzenuwt vele mythes aan de hand van filmfragmenten en geeft ook toelichting bij beelden van een film die al in 1942 in het kamp werd gemaakt.

De lezing wordt gehouden in het kader van het concertdrama ‘Requiem van Theresienstadt’ op 19 juni a.s. in de Beurs van Berlage in Amsterdam, en van de film ‘Defiant Requiem’ op 20 juni in Koninklijk Theater Tuschinski, zie www.stemmenvanverzet.nl.

Trompettist in Auschwitz

Posted by

Lex van Weren wordt geboren in 1920 en groeit op in Amsterdam. Het spelen op de trompet leert hij zichzelf aan. Als in de Tweede Wereldoorlog het hele gezin Van Weren wordt opgepakt en op transport wordt gezet naar vernietigingskamp Auschwitz, is het juist de trompet die hem het leven redt. Als enige van het gezin weet hij, als lid van het kamporkest, de verschrikkelijke tijd in het kamp te overleven als gevangene 16848. In 1980 haalde schrijver Dick Walda hem, na jaren van zwijgen, over om zijn verhaal te vertellen. Dat schokkende en emotionele relaas vormt het hart van deze intieme productie.

Acteurs Thomas Cammaert en Soy Kroon vertellen en spelen in een regie van Eddy Habbema het bijzondere en aangrijpende verhaal van Lex van Weren, de trompettist in Auschwitz. Het boek van Dick Walda wordt door Allard Blom bewerkt tot theatertekst.

Ondergedoken Verhalen

Posted by

De verhalen over de oorlog zijn er niet alleen in films, boeken en theater.
Oorlog is onderdeel van wat wij een beschaving noemen. 
De verhalen, hoe vers of hoe oud ook, leven onder ons. Het zijn niet de verhalen die altijd van de daken worden geschreeuwd. Natuurlijk zien we de pijn en verdriet op het nieuws maar daar moet het vooral ook blijven. Uiteraard kennen we verhalen van vorige generaties maar het zijn geen dingen die makkelijk worden gedeeld. Je moet er voor open staan, je moet er zelf moeite in stoppen, je moet er zelf naar op zoek. 
Onze verhalen zitten op 4 mei ook ondergedoken. Jongeren schreven eigen monoloog over of gerelateerd aan oorlog. Ze zijn te vinden in de Stadsschouwburg Utrecht. Maar enkel voor hen die goed kunnen en willen zoeken. Wie weet zitten ze op het podium maar wellicht ook in een kleedkamer, in de toiletten of in een hoekje waar je het bestaan niet van kende. 
Durf verder te gaan dan de oppervlakte die je kent en ontdek onze ondergedoken verhalen.

Waterman

Posted by

Waterman is de elfde solovoorstelling van acteur, regisseur en schrijver Helmert Woudenberg. De voorstelling vertelt het aangrijpende, waargebeurde onderduikverhaal van de joodse Hatty (Hartog) Waterman. Hatty Waterman is de vierde in een gezin met 14 kinderen. Op 10 november 1942 slaat het noodlot toe. Het gezin wordt afgevoerd naar Auschwitz, waar ze allen de dood zullen vinden. Maar Hatty, die op het moment van de deportatie 21 jaar is, staat wonderwel niet op de lijst. Verslagen blijft hij achter, in zijn eentje.

Dan begint een van de meest bizarre en aangrijpende verhalen die tijdens de bezetting heeft plaatsgevonden. Door voortdurend van adres te veranderend, weet Hatty zijn noodlot te ontlopen. Op die tocht van schuilplaats naar schuilplaats ontmoet hij markante figuren als zijn heldhaftige Tante Dora en de grimmige Jodenverraadster Ans van Dijk.

Ich spreche keinen Deutsch

Posted by

Wat betekent het om derde generatie oorlogsslachtoffer te zijn? Theatermaker Maxime Noël Joost neemt je met veel humor mee in de geschiedenis van haar Duitse opa.

Ich Spreche keinen Deutsch is een komische autobiografische voorstelling over de Duitse opa van Maxime die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt. Met de voorstelling onderzoekt de maker het trauma van haar opa over de generaties heen. De vraag hoe het oorlogstrauma zich heeft geworteld in de generaties en hoe hieruit te komen wordt op een verrassend kleurrijke wijze verteld en ontrafeld.

Acteur Chris van Veenen biedt Maxime op komische wijze tegenspel.

Na de Dodenherdenking

Posted by

Theatergroep Suburbia, Black Pencil, het Bos der Onverzettelijken en Omroep Flevoland staan samen stil bij de Dodenherdenking op 4 mei. In een programma van muziek, getuigenissen, gedichten en rap verbinden Suburbia en Black Pencil verschillende verhalen en mensen met elkaar. In samenwerking met Omroep Flevoland wordt de voordracht om 20.30 uur live uitgezonden.

Bijzonder is de samenwerking met de Oekraïense componist Alfred Momotenko. Speciaal voor deze avond componeert Momotenko een nieuw stuk, uitgevoerd door Black Pencil. De Almeerse rapper Dyon Wilkens (21) zal een door hem nieuw geschreven rap ten gehore brengen. Verder dragen Suburbia-acteurs Hanne Arendzen en Ali-Ben Horsting getuigenissen uit de Tweede Wereldoorlog voor en gedichten van onder anderen Remco Campert en Marieke Lucas Rijneveld. Suburbia in de Buurt-speler Netty Veltman (76) leest een fragment uit het dagboek van Anne Frank.

Dit programma is onderdeel van de volledige herdenking in het Nationaal Verzetsmonument, het Bos der Onverzettelijken in Almere. De voordracht start om 20.30 uur en wordt live uitgezonden door Omroep Flevoland.

Strijders!

Posted by

Jongeren uit Amsterdam-west verdiepten zich onder leiding van theatermaker Anne Goedhart in de geschiedenis van Amsterdam-west ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Strijders!

Een van de ouderen die zij spraken zei: ‘Je moet altijd blijven strijden  voor een vrij land!!’ Wij hebben onze vrijheid te danken aan al die mensen die zijn blijven strijden tijdens de Tweede wereld oorlog. Buitenlandse krachten, Nederlandse soldaten, maar ook het verzet. Er is altijd veel aandacht gegaan naar de mannen die hun leven waagden binnen het verzet. Waarom kent niemand de namen van de vrouwen? Omdàt het vrouwen zijn? In hun onderzoek naar vrouwen binnen het verzet kwamen deze jongeren een bijzondere en krachtige vrouw tegen: Jacoba van Tongeren. Samen proberen ze haar de waardering te geven die ze verdient.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 38 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Aanmelden voor de voorstelling kan door een mail te sturen naar jong@meervaart.nl + uw naam, dag en tijdstip van de voorstelling.

Vrouwen in verzet

Posted by

Negen Utrechtse studenten verdiepen zich onder leiding van Frédérique Donker en Anna Huizing in de verhalen van verzetsvrouwen Truus en Trui van Lier. Truus was 22 jaar oud toen zij een Utrechtse NSB’er doodschoot. Haar nicht, Trui van Lier onderbrak haar studie om samen met Jet Berdenis van Berlekom de crèche Kindjeshaven op te richten waar zij 150 Joodse kinderen in veiligheid wisten te brengen. Truus en Trui van Lier waren beiden, net als de negen spelers, studenten in Utrecht. Hoe was het om student te zijn in tijden van oorlog? Hoe was het voor een vrouw om in verzet te gaan? Zouden zij het zelfde hebben gedurfd? Geïnspireerd door deze verhalen maken zij in het kader van Theater Na de Dam een theatrale audiotour door Utrecht.

Het enige wat je zelf mee moet nemen is een telefoon met internet, een koptelefoon en stevige wandelschoenen. De routekaart en audio audiofragmenten, vind je op onze website. Vrouwen in Verzet is gratis.

Meer info en aanmelden voor de tour kan via www.vrouweninverzet.nl

Dienstplicht (werktitel)

Posted by

Jongeren die in het verleden hebben deelgenomen aan verschillende jongerenprojecten van Theater Na de Dam vormen nu de online redactie en community History Connects. Daarmee zorgen zij ook na 4 mei voor meer verbinding tussen de jongerenprojecten en nemen zij je mee op een indringende reis door verhalen over onderdrukking, vrijheid & verzet, ter reflectie op de wereld van nu.

Voor 4 mei maken zij een reflecterende korte film over dienstplicht in tijden van de Tweede Wereldoorlog en nu. Een film over de betekenis van vrije keuze en wat dat betekent in het verleden, heden en de toekomst. De film kwam tot stand naar aanleiding van door de jongeren zelf gevonden voorwerpen, onderzoek en discussies.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 32 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Ik zie zie wat jij niet ziet

Posted by

Jongeren uit Zoetermeer verdiepten zich onder leiding van theatermaker Raygin Fullinck in de geschiedenis van Zoetermeer ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Ik zie ik zie wat jij niet ziet.

In 2022 neemt het Stadstheater voor het eerst deel aan de jongerenprojecten van Theater Na de Dam. 

Dertien jongeren uit Zoetermeer zijn op zoek gegaan naar de geschiedenis van Zoetermeer. Hoe zag hun stad eruit tijdens de Tweede Wereldoorlog? Wat is er gebeurd? En hoe was het om toen te leven? De antwoorden op deze vragen en gesprekken met ooggetuigen zijn uitgewerkt in een toneelvoorstelling waarin de jongeren zelf spelen.  
Een voorstelling over het verleden, maar ook over het heden en de toekomst. En de blik van jongeren op de geschiedenis.  

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

My Father’s War

Posted by

My Father’s War vertelt het verhaal van Peter Hein en zijn zoon David. Als Joodse peuter in Nederland in de jaren ’40, werd Peter gescheiden van zijn ouders. Hij werd van schuilplaats naar schuilplaats gebracht en op wonderlijke wijze overleefden Peter en zijn ouders de oorlog. Het verhaal van de familie Hein toont een belangrijk verhaal uit het verleden om gedeeld te worden met toekomstige generaties en de kracht van intergenerationele en onderbelichte gesprekken.

Panelgesprek
We gaan na de filmvertoning in gesprek over het belang van het vertellen van persoonlijke en intergenerationele verhalen. Welke verhalen worden verteld en ook: welke blijven onderbelicht? Over deze thema’s en meer gaat onze moderator Raissa Biekman in gesprek met het panel bestaande uit Peter Hein, David Hein, New York Times journalist Nina Siegal en activist Jelle Zijlstra. Het gesprek zal worden geleid door politicoloog Raissa Biekman.

Programma
18:30  Zaal geopend
19:00  Openingswoord
19:05 Film screening
19:30 Gesprek “Intergenerationele gesprekken en onderbelichte verhalen”
20:15 Q&A vragen vanuit het publiek
20:30 Afsluiting en drankje

Wat ik niet weet

Posted by

Jongeren uit Nijmegen verdiepten zich onder leiding van theatermaker Nicky Ebbing in de geschiedenis van Nijmegen ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Wat ik niet weet.

Een persoonlijke, hedendaagse montagevoorstelling over anders zijn.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 32 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Oorlogsgedichten

Posted by

Op 4 mei staan we stil bij de slachtoffers van de oorlog van toen. Dat valt niet los te zien van de oorlog van nu. Laten we samen gedichten lezen, in ieders eigen talen. Gedichten die veel voor ons betekenen, die troost bieden, ons verbinden. Acteurs Marjolein Ley, Sjoerd Blom en Beppe Costa geven samen met maker/regisseur Ira Judkovskaja hun eigen lezing aan oorlogsgedichten uit Nederland, Duitsland, Italië en de Sovjet-Unie. Een aantal inwoners van Leeuwarden en Friesland schuiven erbij aan en lezen gedichten in hun moedertalen: Oekraïens, Russisch en Duits. Ze vertellen ook wat deze gedichten nu voor ze betekenen.

Daarnaast hebben we een speciale gast: Mohamedou Ould Slahi. Een gelovige, slimme jongen uit Mauritanië die – na een studie in Duitsland – begin jaren ’90 in Afghanistan vecht tegen de Russische bezetter met een groep die later tot Al Qaida gaat behoren. Hij wordt opgepakt en zit 15 jaar lang onschuldig vast op Guantánamo Bay. Zijn levensverhaal werd verfilmd (The Mauritanian) en op dit moment werkt hij samen met het Noord Nederlands Toneel aan de voorstelling Freedom, die ook tijdens kunstmanifestatie Arcadia (6 mei-14 augustus) te zien zal zijn.

Vrije inloop vanaf 20.30 uur. De bijeenkomst is ook online te volgen via de socials van LF2028/Arcadia.

Dordtse onderduikers krijgen een gezicht

Posted by

Onderwater Producties maakt de voorstelling Jules & Corine, over een onderbelicht hoofdstuk in de Dordtse geschiedenis; de Jodenvervolging. Twee Joodse onderduikers, Jules en Corine, krijgen een gezicht.

Aanleiding is het recent verschenen boek ‘We zijn vertrokken’ van de Dordtse historicus Kees Weltevrede. Kees is de vader van de theatermaakster Afke Weltevrede.

In deze intieme voorstelling wordt een brug geslagen tussen het heden en het verleden.

Speciaal voor 4 mei wordt een proeve van Jules & Corine getoond in de Dordtse schouwburg Kunstmin.

Onderwater Producties maakt al 6 jaar voorstellingen in het kader van de 4 mei herdenking en Theater na de Dam.

Alles in mij

Posted by

In de documentaire-film Alles in mij praat Khadija Massaoudi, in het kader van de herdenking van de Tweede Wereldoorlog, met vier vrouwen van verschillende achtergronden over hoe de Nederlandse geschiedenis hun familie en henzelf getekend heeft. Over het meedragen van trauma’s die van generatie op generatie overgedragen zijn.

Uitgemoord
Verjaagd
Tot slaaf gemaakt
Ontworteld
Zij
Mijn voorouders
En ik,
Sam
Lara
Urmy
Nadia
Vertel het verhaal
Die van hen
Van mij
Over littekens en sporen
Van pijn en hoop
Verslagenheid en overwinning
Van mijn voorouders
Die van mij
Alles
In mij

Het kleinetheaterpact staat in garant voor elke week een voorstelling in één van de kleine theaters van Nijmegen. Het pact is een samenwerking tussen Thiemeloods, Kunst & Cultuurplein De Verspiegeling en Meneer Otis, mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Nijmegen.

Hoop

Posted by

Jongeren uit Alkmaar verdiepten zich onder leiding van kunstdocenten Lisa Templon en Leon Kemp in wat ons troost kan bieden in onzekere tijden: ten tijde van oorlog, corona of gewoon een slechte dag. Zij spraken met ouderen, historici, vluchtelingen, militairen in opleiding, familie en vrienden over hoe zij troost vinden wanneer de omstandigheden steeds moeilijker voelen.

Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis voor de expositie: HOOP Spel, Dans, Performance, Beeld en Tekst

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

To be free

Posted by

Jongeren uit Amsterdam verdiepten zich onder leiding van theatermakers Kyra-Nerys Kemble en Sona Abelakh in de geschiedenis van Amsterdam ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling To be free.

Wat als jij niks meer te zeggen hebt en jouw mening dus niet meetelt? Wat als het enige wat jij kan doen toekijken is? Toekijken hoe iemand anders jouw leven bepaalt. Je vrijheid wordt afgenomen en jij kan er niks tot weinig aan doen. Hoe houd je jezelf dan staande? Hoe zorg je ervoor dat je de touwtjes over je eigen leven weer in handen krijgt in een tijd waarin dat onmogelijk lijkt?

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Steen

Posted by

Naar het boek Steen der Hulp van Hans Warren.

Steen is een meeslepend verhaal met verrassende wendingen en een fatale afloop. Het verhaal speelt zich af in Zeeuws-Vlaanderen, waar in de oorlog een onderduiker terecht komt en de identiteit aanneemt van Zeeuwse boerenknecht. De komst van deze onderduiker maakt verborgen hartstochten los en legt een groot familiegeheim bloot.

Onder leiding van regisseur Dic van Duin nemen jonge makers Pien Trieling, Abel de Vries en Christopher van Duijn het boek van Warren opnieuw onder de loep, kleden ze het uit, vertellen ze het opnieuw en plaatsen ze het in het nu. Met muziek gespeeld door de acteurs zelf, gearrangeerd door Jacob de Groot. Het is een verhaal over verboden liefde, de waarde van vrijheid, identiteit, generaties, wanhoop, onmacht en hoop.

Oorlog in mij

Posted by

Negen kinderen en jongeren uit Rotterdam verdiepten zich, onder leiding van theatermaker Pamela Schaap, in de beleving van mensen die oorlog hebben meegemaakt. Zij spraken met Wim Lauwen over hoe het was jong te zijn ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, maar ook met Amal Shaban over haar ervaringen met de hedendaagse oorlog in Syrië. De jongeren onderzoeken het gevoel van angst en daarmee de oorlog in henzelf. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Oorlog in mij (10+).

De voorstelling wordt gespeeld langs een looproute door de stad, met verschillende scènes op verschillende plekken. Ook de film Now. You see me! van Misiconi Dance Company is onderdeel van de route. De voorstelling begint en eindigt gezamenlijk in het Maaspodium.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

MO-Nu-MENT

Posted by

7 Jongeren uit Eindhoven verdiepten zich, onder leiding van de theatermakers van Wildpark, in de geschiedenis van hun voorouders ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen hoe het was om jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met hun eigen reflecties, beweging en Spoken Word, de basis van de performance MO-NU-MENT.

Op 4 mei zijn we stil. We staan stil. We pakken een hand. We fluisteren iets. We delen. We herinneren ons iets dat we niet hebben meegemaakt, maar wat in ons voortleeft. 7 Jongeren maken samen met het publiek een Monument van de voetstappen uit het verleden. 

Een performance waarin we het herdenken voortzetten en waar jonge mensen u meenemen en laten voelen wat hen beweegt.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Beeld Buis

Posted by

Jongeren uit Amsterdam verdiepten zich onder leiding van theatermakers Eva Benjamins, Rosa van Zonneveld en Christoff Henken in de geschiedenis van Amsterdam ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Beeld Buis.

Twee kinderen kijken nietsvermoedend tv. Onderuit gezakt en verveeld stuiten ze op de herdenking op de Dam. Saai! En ze zappen door. En door. En door en door en door, tot dat…GLITCH…

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Gemist

Posted by

Jongeren uit Leiden verdiepten zich onder leiding van theatermakers Oukje den Hollander en Rian Evers  in de geschiedenis van Leiden ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Gemist.

Op 10 december 1944 mist een Brits bombardement zijn doel: treinstation het Spoortje aan de Heerensingel in Leiden. De opzet om de Duitsers tegen te werken in het verplaatsen van hun raketten mislukt. In plaats daarvan raken de bommen de Sophiastraat, de Prinsenstraat en de Alexanderstraat in Leiden Noord. Negen mensen komen om het leven.

In de theatervoorstelling Gemist gaan jongeren van Studio Moio en PS| jong onder begeleiding van Stadsgezelschap PS|theater op zoek naar wat er in de wijk verscholen ligt. Hoe kan het dat dit verhaal zo lang onbekend is geweest?

In gesprek met ouderen uit Leiden Noord halen de jongeren de verloren verhalen op en worden zij de vertellers. Op 4 mei staan zij klaar om het publiek met woorden te raken.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 32 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Vrijheidsdrieluik

Posted by

Jongeren uit Almere verdiepten zich onder leiding van theatermakers Sandy Pieterse, Aristo Mijnals en Fiona Kelatow in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Indonesië en het slavernijverleden. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Vrijheidsdrieluik.

Je leeft je in, je spreekt je uit, je herkent je grens, staat op en slaat van je af. Wie weerbaar is kan veel aan, maar juist als de nood het hoogst is, is het vaak moeilijk om weerbaar te blijven. In de serie Vrijheidsdrieluik duiken tien kinderen in het slavernijverleden en de Tweede Wereldoorlog. In een zoektocht naar achtergrond en identiteit is er één ding dat hen allemaal verbindt: weerbaarheid.

Onder leiding van theatermakers Aristo Mijnals, Fiona Kelatow en Sandy Pieterse wordt het thema weerbaarheid per aflevering vanuit een andere invalshoek belicht; De Tweede Wereldoorlog in Nederland en Indonesië en het slavernijverleden. Hoe verhouden de kinderen zich tot hun geschiedenis? Wat betekent weerbaarheid voor hen persoonlijk? En wat voor rol speelt weerbaarheid in de geschiedenis?

In de driedelige filmserie smelten fictie en documentaire samen tot een kunstzinnig, filosofisch vrijheidsdocument. Daarnaast wordt er per dag een speciale live performance gegeven, aangepast op de herdenking van die dag. Het Vrijheidsdrieluik wordt op herdenkingsdagen 4 & 5 mei, Keti Koti (1 juli) en de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 getoond voor publiek.

Bekijk hier deel 1 van het drieluik, over 4 & 5 mei:

https://youtu.be/8uSlb58tJOo

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Achter(ge)laten

Posted by

Jongeren uit Sittard verdiepten zich onder leiding van theatermaker Dönci Bánki in de geschiedenis van Sittard ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Achter(ge)laten.

Op 25 augustus 1942 verzamelde zich een groep Joden op de markt in Sittard, na een oproep te hebben ontvangen om ‘te gaan werken’. Toen ze in de bus stapte die hen ophaalde, bepakt met koffer en al, werden ze uitgezwaaid door de omstanders. Niemand wist destijds nog precies welke gruwelijkheden hen te wachten stond.

Één ding weten we inmiddels wel: ze zijn nooit teruggekeerd. Wat namen deze Joodse mensen mee in hun koffer, wat lieten ze achter? Welke herinneringen zijn op dat verlaten plein achtergelaten?

En nu, 80 jaar later, zijn er nog steeds mensen die halsoverkop dingen moeten achterlaten door onveilige situaties. Tijdens Theater Na De Dam op 4 mei om 21:00 kijkt theatermaker Dönci Bànki met zijn jonge spelers niet alleen terug op de Tweede Wereldoorlog, maar wordt er ook gekeken naar de gebeurtenissen van vandaag. Beklijvend bewegingstheater óp locatie dat, met de oorlogssituatie in Oekraïne, helaas actueler is dan ooit.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Mijn pop huilt ’s nachts

Posted by

“Mijn pop huilt ’s nachts” vertelt het waargebeurde verhaal van George en Ursula Levy. Twee Duits Joodse kinderen die vlak voor WOII naar Nederland worden gestuurd in de hoop dat ze hier veilig zijn. Als ook hier de oorlog uitbreekt, komen ze uiteindelijk in Kamp Vught terecht.
Daar worden beiden voor onmogelijke keuzes geplaatst, die hen de rest van hun leven niet meer loslaten.
Ursula koestert haar pop. Haar pop die haar troost en die, als ze haar best doet, ruikt naar thuis,

Op wonderbaarlijke wijze te ontkomen aan de kindertransporten van 1943 waarbij nagenoeg alle kinderen van het kamp worden afgevoerd en vermoord,
George en Ursula overleven de oorlog en vestigen zich in Amerika.

Van 1 t/m 5 mei ook te zien op het YouTubekanaal van Verhalenverteller Eric Borrias.

Firma Weijland en Consorten

Posted by

Firma Weijland en Consorten spelen voor Theater Na de Dam melancholische liedjes uit hun prachtig repertoire voor het zachtjes aanblazen van de troost zoals zij dat kunnen.

Wees welkom voor het meemaken met:
Maurits Boreel, viool | Dries Bijlsma, gitaar | Willem de Jongh, drums | Lucy Legeland, stem | Reinder van Raalte, piano | Jack Weijkamp, stem en verhaal

Stil en roerloos

Posted by

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn in Nederland bombardementen uitgevoerd door zowel de Duitse luchtmacht als door de geallieerden. Stil en roerloos bevat verslagen van ooggetuigen, ingebed in de bewerking van een autobiografisch verhaal door de Amerikaanse Irakveteraan Phil Klay. Twee perspectieven komen bijeen: dat van de slachtoffers en dat van de veroorzakers van het leed – die vaak ook slachtoffer zijn.

De podcast gaat online op 4 mei 2022 om 21.00 uur.

Rondleiding Domtoren in Oorlogstijd

Posted by

Het is dinsdagmiddag 14 mei 1940. Vier dagen na de Duitse inval. Die dag staan er twee leden van de studentenweerbaarheid op de Domtoren om de hemel af te turen naar mogelijk naderende Duitse vliegtuigen. Nemen zij er een waar, dan moet via een speciale telefoonlijn met het stadhuis worden gerapporteerd om wat voor type vliegtuig het gaat en wat zijn koers is. Zo begint het verhaal van de Domtoren tijdens de Tweede Wereldoorlog. Veel vliegtuigen zien de studenten niet op die zonnige 14e mei. Richting het westen is er rond 13.30 uur wel iets anders waar te nemen: donkere wolken stijgen op aan de horizon. Rotterdam is gebombardeerd. Diezelfde middag wordt onderstaand pamflet in grote aantallen door de Luftwaffe over Utrecht uitgestrooid…

De bezetter dreigt – na Rotterdam – ook Utrecht aan te vallen “onder inzet van alle militaire middelen”. Nederland capituleert nog diezelfde dag en Utrecht blijft het lot van Rotterdam bespaard. Maar ook hier begon een onzekere en donkere periode. De Domtoren heeft de oorlog ogenschijnlijk zonder al te veel schade doorstaan. Maar is dat zo? Hoe zag het leven op en rond de toren er uit in die oorlogsjaren? En wat betekende het symbool van de stad voor de Utrechters van toen?

Artis in oorlogstijd

Posted by

Maarten Frankenhuis is voormalig directeur van Artis en vertelt over de dierentuin in de oorlogstijd.

De dierentuin bleef open voor bezetter en bezoek. En bovenal als veilige vluchthaven voor de talloze bedreigde stadgenoten. Ondanks alle terreur, vervolging, honger en gebrek aan vrijwel alles hield Artis stand! Zelfs in de hongerwinter lukte het om het dierbestand redelijk op peil te houden.

De lezing (met historisch beeldmateriaal) geeft een concreet beeld van wat oorlog kan doen met ons ‘gewone’ leven.

In de Willemstraat

Posted by

Het huis van Bep en Janus van Gils staat in een klein onopvallend straatje in Alphen aan den Rijn. Vanaf maart 1942 wordt de arbeiderswoning gevuld met Joodse onderduikers.


Is er wel genoeg te eten voor iedereen? Hoe ga je om met een pubermeisje dat af en toe tegen de muren opvliegt? Of met de spanningen die niet kunnen uitblijven, als je met zoveel mensen dicht op elkaar woont? Wie weten er allemaal van? Zou een van die mensen hen kunnen verraden?

Het verhaal van het moedige echtpaar Van Gils is gebaseerd op waargebeurde plaatselijke geschiedenis.

Bep van Gils overleed op 31 januari 1974. Vier jaar later kreeg Janus de Yad Vashem-onderscheiding uit handen van de ambassadeur van Israël. Bep kreeg deze postuum uitgereikt en werd zo – net als haar man – een ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’. Zo lang ze leefde heeft Bep contact gehouden met ‘haar’ onderduikers, hun kinderen en kleinkinderen.

Kom vanavond met verhalen – maar welke?

Posted by

Ruim vijfenzeventig jaar heeft de Tweede Wereldoorlog in de Nederlandse literatuur gediend als stof voor verhalen en als moreel kader: een arena voor onderzoek naar wat goed is en wat fout en naar het schemergebied daartussen. Boeken over die tijd blijken nog steeds een groot publiek te trekken, denk maar aan ‘Het Hooge Nest’ van Roxanne van Iperen of de omstreden onthullingen over het verraad van Anne Frank. Maar hoe lang nog? Wordt met het sterven van de laatste getuigen die oorlog een historische periode als iedere andere? Is het niet tijd om vooral over recentere oorlogen te vertellen en daar lessen uit te trekken? Of hebben jongere schrijvers de plicht om ook de oude verhalen te herhalen?

Gasten

Abram de Swaan is schrijver, psychoanalyticus en hoogleraar sociologie met een enorm oeuvre. Voor zijn essays werd hij onderscheiden met de P.C. Hooftprijs. Hij werd geboren in 1942 en bracht de eerste jaren van zijn leven door op een onderduikadres. In Compartimenten van Vernietiging (2014) analyseerde hij de rol van de staat en van individuele burgers bij het tot stand komen van genocide.

Ellen Deckwitz is veelbekroond dichter, theatermaker en schrijver; daarnaast publiceert ze twee keer per week een column in NRC. Met Hogere Natuurkunde schreef ze een lang, verhalend gedicht over de oorlogsbelevenissen en -trauma’s van haar Indische grootmoeder en hoe die doorwerken in de werkelijkheid van nu.

Joost de Vries is schrijver, criticus en adjunct-hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. Hij heeft een scherp oog voor ogenschijnlijk onbelangrijke tijdsverschijnselen en hun belang voor grotere ontwikkelingen. Zijn tweede, met de Gouden Boekenuil bekroonde, roman De Republiek speelt in het milieu van de academische ‘Hitler-studies,’ waar moraal ondergeschikt lijkt aan carrièreperspectief.

De avond wordt gemodereerd door Hans Maarten van den Brink; Daan Heerma van Voss (schrijver van onder meer de roman De laatste oorlog en in 2018 spreker tijdens de herdenking in de Nieuwe Kerk) verzorgt de slotbeschouwing.

Onze Moeders

Posted by

Wat maakt dat je op een bepaald moment ergens bent, in welke omstandigheden, in welke hoedanigheid? Een voorbeeld; 1943, in het midden van de oorlog. Onze moeders komen naar Texel, ieder op een moment in hun leven, vanuit hun eigen achtergrond, met hun eigen verhaal. Ontmoetingen op Texel. Verliefd, verloofd, getrouwd?


Dan, november ‘44, 800 mannen opgeroepen voor tewerkstelling, ook onze vaders waren daarbij. Onzekerheid, angst, onderduiken of melden? Niet weten waar ze naar toe moesten. Bij thuiskomst breekt de Russenoorlog uit. Bevrijding op 5 mei, hoezo bevrijding op Texel? De oorlog liep nog door tot 20 mei. Toen en nu…

Speelt ook op 29, 30 april en 1 mei. Voor meer informatie en om aan te melden voor de voorstelling, mail naar: onzemoeders2022@gmail.com.

En toen

Posted by

Jongeren uit Hoorn verdiepten zich onder leiding van choreografe Manouk Roberts in de geschiedenis van Hoorn ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling En toen.

Oorverdovende stilte, van chaos en destructie naar verlossing en vrede. De oorlog is voorbij. Opstaan zul je, vooruit kijken moet je. Maar hoe verhoudt je je tot wereld als je niet meer weet wat een normaal leven is? Het is een innerlijke tweestrijd die constant wordt gevoed door stilte en eenzaamheid. Hoe bouw je een nieuw leven terwijl het oude bestaan nog zo in eenieder leeft? Kan je dat ooit loslaten of zul je altijd twee levens leiden?

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Verzwegen Verleden

Posted by

Jongeren uit de omgeving van Apeldoorn verdiepten zich onder leiding van theatermakers Hilde Tuinstra en Kim van den Bemt in de in de onbesproken verhalen van het Nationaal Ereveld Loenen. Zij spraken met nabestaanden over de sporen die de oorlog bij hen naliet. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Verzwegen Verleden.

Stel dat je opgroeit in een huis vol herinneringen aan een oorlog waar niet over gesproken wordt… Durf je de stilte te doorbreken? Wat als iemand uit je familie mist, maar de naam wordt niet meer genoemd. Hoe kun je diegene leren kennen? Stel je vragen of kun je beter zwijgen? Wanneer de grens tussen goed en kwaad vervaagt, en herinneringen te pijnlijk zijn om terug te halen, blijft er een hoop onbesproken.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Aan Tafel

Posted by

Jongeren uit Opmeer verdiepten zich onder leiding van theatermakers Lore Koelemeijer en Tim de Haan in de geschiedenis van Opmeer ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Aan Tafel.

Aan de hand van deze verhalen hebben ze een creatieve vertaalslag gemaakt in de vorm van een brief, gedicht of monoloog. De gesprekken, indrukken en creatieve uitwerkingen zijn gefilmd, gemonteerd en kunnen worden bekeken via een interactief tafelkleed. Een inspirerend herdenkingsdoek, met foto’s en verhalen, die u thuis kunt uitspreiden over de tafel. Door de corona-crisis konden zij geen theatervoorstelling maken, daarom hebben ze gezocht naar de basis en de meest intieme vorm van het theater: De vertelling. Het decor is uw huiskamer, het podium de tafel, het spel in de vorm van een tafelkleed. Via originele foto’s en prikkelende vragen wordt u geleid naar QR-codes waaronder de filmpjes kunnen worden bekeken. De komende jaren zal dit worden aangevuld met meer nieuw digitaal materiaal. Zo blijft dit tafelkleed duurzaam en actueel.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Tegen het vergeten

Posted by

Jongeren uit Amsterdam Oost verdiepen zich onder leiding van theatermaker Femke Heskes in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Hun bezoek aan het Nationale Holocaust Namenmonument op de Weesperstraat vormt de basis voor de muzikale voorstelling ‘Tegen het vergeten’, dat op 4 en 5 mei gespeeld zal worden in het Plein Theater.

Je vergeet je sleutels, je vergeet de verjaardag van een vriend. Je vergeet de was uit de droger te halen, je vergeet iemand gedag te zeggen.

Iedereen vergeet wel eens iets. Iets kleins. Iets van praktische aard, vaak duurt het maar een paar uur voordat je er aan herinnerd word. Een klein briefje op de koelkast, een blik in je agenda. Ohja!

Maar we vergeten ook de grote dingen. Hele geschiedenissen. De oorlog en de mensen die daarbij zijn omgekomen. Mensen die hun leven hebben gegeven op dat wij nu in vrijheid kunnen leven. Waarom vergeten we steeds?

Een plaatje in een boek, een monument, een nationale herdenking. Ze helpen ons herinneren. Maar dat zijn korte momenten in een mensenleven. Waarom vergeten we steeds?

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Re: Building

Posted by

Een groep van 8 Groningse jongeren maakt onder leiding van docerend theatermaker Tim van der Molen een voorstelling over wederopbouw. Op voormalig voetbalveld Landgoed DeCamping in ’t Zandt spelen ze een muzikale, chaotische en speelse voorstelling over thuiskomen, herinneren en toekomstdromen. Ze trekken lijnen tussen het verleden en het heden, want wanneer houdt iets op en begint de toekomst?   

Wat gebeurt er als je thuiskomt na een traumatische gebeurtenis – zoals een oorlog – in een nieuwe wereld die nog veel op de oude lijkt? 
En hoe herinneren we ons verleden?
Die vraag is nu misschien wel belangrijker dan ooit.   

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.  

Daar sta ik

Posted by

Jongeren uit Amersfoort verdiepten zich onder leiding van theatermakers Julia Spoelstra en Maike Pijnappel in de geschiedenis van Amersfoort ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Daar sta ik.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Branding

Posted by

Jongeren uit Middelburg verdiepten zich onder leiding van theatermaker Roos Zwigtman in de geschiedenis van Zeeland ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Branding.

Een voorstelling over stil staan. Stil staan bij de gebeurtenissen uit het verleden en kritisch kijken naar de toekomst. Hoe de oorlog van toen nu dichterbij lijkt dan ooit.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Verzet in een geruite jas

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermakers Evelien Kanters en Lotje Went in de geschiedenis van Utrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Verzet in een geruite jas”.

‘Truus’ staat er in de lente aan het water, als de narcissen die haar naam spellen in bloei staan. We zitten aan de singel, omhelst door onze jassen en kijken naar de overkant. Voelen aan het gras, waar zij misschien op stond. ‘Truus, ben je daar?’, fluisteren we in de wind. Alsof we haar om hulp vragen, of om raad. Omdat wij soms niet zeker weten of we zo moedig durven zijn, kunnen zijn. Maar meestal weten we het zeker, dat als het zover komt, ook wij… ‘Truus van Lier’, fluisteren we nog eens. Omdat we dicht bij haar willen zijn.

Vijf jonge mensen onderzoeken het verhaal van verzetsheldin Truus van Lier, die haar leven gaf voor de strijd voor rechtvaardigheid en vrijheid. Wat maakte dat zij durfde te doen wat ze deed? Zouden deze jongeren ook zo heldhaftig durven zijn als het puntje bij paaltje komt?

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Misschien over een tijd

Posted by

Studenten van het Tussenjaar van Theaterschool Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermakers Eva Beijneveld en Simone van Laar in de geschiedenis van Utrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Misschien over een tijd”.

In het proces zijn de jongeren in gesprek gegaan met ouderen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Insteek van het gesprek was de vraag: ‘Hoe heeft de oorlog en de periode erna jou gevormd tot wie je bent? Moe(s)t je soms delen van jezelf wegstoppen om te overleven? Welke kanten laat jij niet aan de buitenwereld zien? En wat doet dat met een mens?

Het resultaat is een beeldende voorstelling door jongeren èn ouderen vol persoonlijke verhalen over de oorlog die je soms in jezelf kunt ervaren.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Immer gerade aus und so weiter

Posted by

In 1997 verhuist Elizabeth voor de liefde van Duitsland naar Nederland. Wanneer ze op straat de weg vraagt komt ze echter nooit aan op de juiste bestemming. Nog jarenlang wordt ze de verkeerde kant opgestuurd als  vorm van verzetsdaad van de Nederlander.

IMMER GERADE AUS und so weiter wordt een filmisch onderzoek over identiteit, schuld en schaamte. In vijf hoofdstukken lopen documentair, fictief en beeldend in elkaar over. We geven een stem aan Duitse ouderen die de nasleep van de tweede wereldoorlog hebben ervaren en jongeren die in een wereld van hokjesdenken, social media en genderkoek hun plek zoeken in de maatschappij. Hoe bepalend is je identiteit? En in hoeverre ben je verantwoordelijk voor de daden van personen die jouw identiteit delen?

Nasi sudah menjadi bubur

Posted by

Jongeren uit Zutphen verdiepten zich onder leiding van theatermaker Irene Kriek in de geschiedenis van Zutphen ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Nasi sudah menjadi bubur”.

De voorstelling is gemaakt vanuit gesprekken die jonge spelers met Indische ouderen voerden over de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië en de overgang naar de gewelddadige onafhankelijkheidsstrijd die daarop volgde.

Nasi sudah menjadi bubur is een voorstelling die begint met een klein Indonesisch maal. De geur brengt ons terug naar onze oudste herinneringen…

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Stil leven

Posted by

Jongeren uit Amsterdam verdiepten zich onder leiding van theatermakers Elsbeth Hoefkens en Hannah Vrijenhoek in de geschiedenis van Amsterdam ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling.

Wat is de rol van stilte in tijden van oorlog en herstel? In een zwijgzaam ritueel tonen we wat er onder die stilte verborgen ligt. Hoe klinkt de oorlog? En waar mocht je voor en na de oorlog niet over praten?

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Afgedankt

Posted by

Jongeren uit Rotterdam verdiepten zich onder leiding van theatermaker Jasper Vaillant in de geschiedenis van Rotterdam ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Afgedankt”.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vochten honderden Surinamers vrijwillig voor de bevrijding van Nederland en Nederlands-Indië. Daarna werden ze afgedankt. Wat is er precies gebeurd met deze vrijwillige helden? En waarom kregen ze nooit volledige erkenning voor hun loyaliteit?

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Rosa & Hannah- herdenken met grote denkers

Posted by

4 Mei, om 21 uur, De Thomaskerk: de stilte wordt zachtjes doorbroken door het geritsel van bladzijdes. Het stilstaan wordt opgevolgd door beweging. Er wordt een boek opengeslagen, een keel geschraapt: ‘Rosa & Hannah- de onmogelijke revolutie’ klinkt.

Een nieuwe theatertekst van Joke J. Hermsen, nog niet eerder in Nederland ten tonele gebracht, wordt voor het eerst gelezen en op piano begeleid door Djuwa Mroivili. Rosa Luxemburg en Hannah Arendt worden op deze avond, via de stemmen van twee actrices, voor even tot leven gewekt. De vrouwen ontmoeten elkaar in de hemel en bespreken hun door oorlog getekende en door politiek gedreven levens. Ze wisselen vurig gedachtes uit over hoe het allemaal zo gebeuren of voorkomen kon.

Het meest revolutionaire wat iemand kan doen is luidkeels verkondigen wat er aan het gebeuren is”

Rosa Luxemburg

Naar aanleiding van de tekst voeren theatermaker Mara van Nes en predikant van De Thomaskerk Evert Jan de Wijer een gesprek. Ze filosoferen met de vrouwen mee over herdenken, Amor Mundi, marxisme, de revolutie en de (betere) toekomst. Een toekomst die toen nog komen moest, inmiddels verleden is, en toch ook nog steeds uitgestrekt voor ons ligt.

Struikelen

Posted by

Jongeren uit Woerden verdiepten zich onder leiding van theatermakers Sanne Dorrepaal en Niek Dekker  in de geschiedenis van Woerden ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Struikelen”.

Struikelen over een steen en een naam. Struikelen met je hoofd en je hart. Wie wás die naam? Een klein steentje van 10 bij 10 centimeter met daarop een naam en twee data. Een voorstelling over identiteit, het lot en het hier en nu.. 

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

We zeggen alvast sorry

Posted by

Jongeren uit Tilburg verdiepten zich onder leiding van theatermakers Lotte van Oudheusden en Isabel Schoonbeek in de geschiedenis van Tilburg ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was om jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling We zeggen alvast sorry.

Vijf eigenwijze jongeren nemen je graag mee op ontdekkingstocht binnen hun eigen herdenkingsritueel waarin nieuwe verhalen, hoofdpersonages, kleuren en muziek de boventoon voeren. Want deze jongeren hebben behoefte aan een ander ritueel dan “dat” op de Dam.

En daarvoor zeggen ze alvast sorry.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Oorlog Echo’s

Posted by

Jongeren uit Drachten verdiepten zich onder leiding van theatermaker Roel Tichelaar in de geschiedenis van Drachten ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Oorlog Echo’s.

In een aantal korte podcasts mochten de jonge deelnemers (12-14 jaar) de ouderen van alles vragen over het leven in oorlogstijd. Vragen als: Wat is Arbeitseinsatz? Hoe werkten voedselbonnen? Of wat deed je als je je verveelde tijdens de oorlog? De jongeren gebruikten uiteindelijk alles wat ze hebben gehoord als materiaal voor het maken en spelen van scènes in de voorstelling Oorlog Echo’s. In deze voorstelling hoort het publiek de podcasts als echo’s uit de oorlog en zien ze de jongeren die hen meenemen in het verhaal dat zij willen vertellen over oorlog. De voorstelling speelt op 4 en 5 mei.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Oost, West, Thuis Weg

Posted by

Jongeren uit Zwolle verdiepten zich onder leiding van theatermakers Demi Kleinmeulenman en Marije de Haan in de geschiedenis van Zwolle ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Oost, West, Thuis Weg.

OOST, WEST, THUIS WEG is een theatrale route door de binnenstad van Zwolle. Een voorstelling over hoop en troost, maar ook over verlies en over hoe een oorlog nog jaren kan doorwerken in het hier en nu. 

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Als de oorlog je pad kruist

Posted by

Jongeren uit Delft verdiepten zich onder leiding van theatermakers Alexa van der Velde en Remko Weijers in de geschiedenis van Delft ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Als de oorlog je pad kruist”.

Voor de vijfde editie van de Theater Na de Dam in Delft nemen zij je mee terug de tijd in, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Met de stad als decor volgen zij de paden van de Joodse inwoners van Delft.

Een locatievoorstelling met als thema de Struikelstenen en 142 Joodse stadsgenoten die het leven lieten. De spelers nemen je mee de Olofsbuurt in en vertellen je de verhalen achter een aantal Struikelstenen. Het Joodse meisje Betty Springer uit Amsterdam, dat zich schuilhield aan De Spoorsingel 28 bij de Haagsche verzetsgroep rond Kees Chardon. De familie Schnitzler met hun zeven kinderen, die woonden aan De Laan van Overvest. Salomon van der Stam de reiziger die nooit terugkeerde naar Delft. We nemen je mee naar de huizen waar zij woonden, leefden en droomden. Loop met ons mee in de voetstappen van het verleden.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Daar deden ze roomboter in

Posted by

Jongeren uit Dordrecht verdiepten zich onder leiding van theatermaker Marcos Valster in de geschiedenis van Dordrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Daar deden ze roomboter in”.

Een voorstelling over het belang van herdenken. Wat nemen we mee uit oorlogstijd? Welk gevoel, welke herinneringen of welke gewoontes? En hoe kunnen we vanuit deze gebeurtenissen naar het nu kijken?

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Poeziebar

Posted by

De Poezieboys, dat zijn Jos Nargy en Joep Hendrikx. Samen brengen zij de beste poëzie van dit moment, geïnspireerd op de legendarische avond in 1966 van Simon Vinkenoog in Carré. Iedere Poeziebar nodigen zij verschillende dichters uit, dit keer met als thema de Tweede Wereldoorlog en de herdenking.

I Beg To Differ

Posted by

Herdenken is hapering. Een ritueel om stil te staan bij wat er voorheen is gebeurd. Maar in de keuze om te herdenken zit een politiek verscholen. Eentje die bepaalt welke gebeurtenissen, welk leed, welke heroïek het waard is om bij stil te staan en welke niet.

Is de manier waarop dit ritueel is ingericht nog wel de beste manier om je te verhouden tot gemeenschappelijke geschiedenissen? Is stilstaan bij wat is geweest genoeg om herhaling in de toekomst te voorkomen? En welke schadelijke effecten liggen er verscholen in de keuzes, wat wel en wat niet te herdenken of vieren? Is er in dit ritueel plaats voor het nemen van verantwoordelijkheid voor het verleden?
 
In de aanloop naar onze Nationale Herdenkingsdag, zal het gesprek tijdens I Beg to Differ – Shaping Commemoration gaan over alternatieve, inclusieve manieren van herdenken. Over het verkennen van benaderingen die de houding tot wat herdacht wordt radicaal zou kunnen veranderen.

Now. You See Me!

Posted by

Jongeren uit Rotterdam verdiepten zich onder leiding van theatermaker Joop Oonk in de geschiedenis van Rotterdam ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.

Now. You see me! gaat over het zichtbaar maken van een doelgroep die in de tweede wereldoorlog veel leed is aangedaan, maar waar tot op heden nog weinig aandacht voor is. De persoon met een beperking. Door middel van workshops op mytylschool de brug te rotterdam en aansluitend een repetitie zullen eerste en tweedeklassers toewerken naar een gezamenlijke dans (Now. You see me.). Spoken word artiest Mariëm Zian zal de ‘happening’ starten. Deze bestaat verder uit een gezamenlijke dans met als doel de verscheidenheid die van mensen uit kan gaan zichtbaar te maken en de collectieve kracht te vieren die daarvan uitgaat. Van het project zal een film worden gemaakt die te bewonderen zal zijn op 4 en 5 mei via de social media kanalen van Theater na de Dam en Misiconi. Vanaf 4 mei om 11 uur is de film hier te zien.

In Now. You see me vieren we de eigenheid en verscheidenheid en stimuleren zelf expressie bij een groep mensen die daar niet automatisch toe uitgenodigd wordt. In de film nemen de jongeren publieke ruimte in, dragen uit wie ze zijn en eisen voor even de aandacht op met hun unieke, zelf vormgegeven groepsdans. Een collectieve happening, een monument in de tijd om te vieren dat we er zijn en gezien mogen worden en om hen te eren die tijdens de Tweede Wereldoorlog aan het oog onttrokken werden.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Ondergronds

Posted by

Jongeren uit Diever verdiepten zich onder leiding van theatermakers Leander Breen, Welina Ensing en Dorien Folkers  in de geschiedenis van Diever ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Ondergronds.

Wat zou jij doen als je verplicht in het leger moet strijden voor de Nazi’s, maar liever verzetswerk tegen hen verricht? 

Zes jongens in Diever gingen letterlijk ondergronds door het graven van een groot hol om uit handen van de Nazi’s te blijven. 
Hoelang hou je dat vol? Je moet wel eten en af en toe schone kleren krijgen… 
Hoelang blijft zo’n hol geheim?

Zes spelers vertellen het verhaal van zes dappere jonge mannen die ondergronds gaan om in het duister tegen de vijand te vechten.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Eva van Manen

Posted by

Theater na de Dam vroeg singer-songwriter Eva van Manen om in het kader van de nationale dodenherdenking een voorstelling te maken. Sinds Eva zich kan herinneren wordt de Tweede Wereldoorlog bij ons ingeprent als het voorbeeld van misdaad tegen de menselijkheid. “Dit nooit weer, nooit meer oorlog.” Samen met haar band maakte ze speciaal voor Theater Na de Dam dit concert waarin Eva reflecteert op hoe die lessen zich tot het huidige politieke klimaat verhouden. Als mens, als vrouw, als buurvrouw in een flat in de stad, in een wijk die enkel het nieuws haalt als er iets negatiefs te melden valt. Eva zoekt in haar muziek naar waar politiek en liefde elkaar in het vaarwater treffen als een diepgravende dialoog. Met zichzelf en met de wereld om zich heen. Een concert dat je laat nadenken en ontroert met nummers van haar eerste album Politiek & Liefde, haar tweede album De Diepte In én gloednieuwe songs.

Eva van Manen is zangeres, songwriter en muziekproducer. Op haar debuutalbum Politiek en Liefde (2018) overbrugt Eva stijlen als rap, elektronica en gitaarpop met een fluïde, persoonlijke invalshoek en onderzoekt waar de politiek en liefde elkaar raken. Op haar tweede album De Diepte In (2021) duikt Eva de diepte in van een gevoelswereld en zoekt ze een stromende sensitiviteit op, waarvoor ze met verschillende pop-en jazzmuzikanten samenwerkte, waaronder Rory Ronde en Floris van der Vlugt. Haar nummer ‘Omdat we Verdergaan’ werd in 2021 genomineerd voor de Annie M.G. Schmidtprijs.

Zwanenzang

Posted by

Hoe verzacht je oude pijn met nieuwe woorden? Hoe breng je een boodschap over, sprekend of zingend. Of sprekend én zingend?

In dit herdenkingsprogramma brengt het Nederlands Bach Consort muziek vol troost en hoop. Het NBC heeft componist Toon Hagen gevraagd een nieuwe compositie te maken op een tekst van spoken word artiest Amara van der Elst: Wat de stilte ons zegt. Met deze tekst maakte zij afgelopen jaar grote indruk op heel Nederland tijdens de Nationale dodenherdenking op de Dam. Deze wereldpremière van Toon en een nieuwe performance van Amara vormen het middelpunt van dit concert.

Verder zal er muziek klinken van Schubert, Elgar, Mealor en uiteraard: Bach.

Obnimajoe – Ik omhels je

Posted by

Voor iedereen die na de herdenking op 4 mei samen wil komen voor een programma met verhalen en muziek, is er Theater Na de Dam. Je bent van harte uitgenodigd om vanaf 21.00 uur naar ‘Obnimajoe – ik omhels je’ in het Zaantheater te komen. Joost Spijkers, Daphne Groot, Sam Eggenhuizen en Liekje Welten zingen mooie en ontroerende nummers. Auteur Hans Kuyper verzamelde verhalen over bewonderenswaardige Zaankanters. De toegang is gratis.

Op de avond van de Nationale Dodenherdenking zetten theatermakers en artiesten in heel Nederland zich in om deze dag extra betekenis te geven. Tijdens Theater Na de Dam spelen gelijktijdig meer dan honderd voorstellingen, die ieder op hun eigen manier betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog. Ook het Zaantheater doet mee.

De afgelopen twee jaar vond Theater na de Dam grotendeels online plaats. Juist nu blijkt dat vrijheid en vrede niet vanzelfsprekend zijn, is het fijn dat we weer echt samen mogen komen. De Russische invasie in Oekraïne heeft ons op harde wijze duidelijk gemaakt dat oorlog in Europa niet louter tot het verleden behoort.

Muziek en verhalen
Om troost te bieden en een stem te geven aan mensen ver weg en heel dichtbij vindt er vanaf 21.00 uur in het Zaantheater een speciaal programma plaats. Joost Spijkers, Daphne Groot, Sam Eggenhuizen en Liekje Welten zingen mooie nummers over oorlog, vrede, vrijheid, verlangen en herdenken. Prachtige muziek en teksten van o.a. Willem Wilmink, Sanne Wallis de Vries en Peer Wittebols. Zij worden daarbij begeleid door Rob Stoop op piano en accordeon en Fred Snel op bas.

Hans Kuyper verzamelt speciaal voor deze avond verhalen van Zaankanters die niet bij de pakken neer gaan zitten, maar denken; Wat kan ik doen? Kan ik posters ophangen tegen oorlog? Kan ik helpen in de weggeefwinkel? Of stel dat ik op zolder ga slapen, kan ik dan plek voor hen maken in mijn huis?

Samen uit
Voor wie alleen komt, maar wel graag samen deze avond beleeft, is Angelique Finkers, directeur van het Zaantheater deze avond aanwezig. Zij ontvangt u graag vanaf 20.15 uur aan de Samen Uit-tafel in de foyer.

Gratis kaarten reserveren
Theater Na de Dam is van 21.00 tot 22.30 uur in het Zaantheater. Op deze pagina kun je een gratis kaartje reserveren. Op de avond zelf binnenlopen kan ook. Een bijdrage op de avond zelf wordt op prijs gesteld. De foyer is vanaf 20.15 uur geopend. Mocht je later komen, dan ben je ook na 21.00 uur van harte welkom. Theater Na de Dam wordt georganiseerd in samenwerking met het 4 en 5 mei Comité Zaanstad.

Frieda Belinfante – De Spektakelmusical

Posted by

Laat je onderdompelen in deze ode aan één van de meest formidabele vrouwen uit de Amsterdamse geschiedenis.

FRIEDA BELINFANTE – De Spektakelmusical vertelt het waanzinnige levensverhaal van Frieda Belinfante: verzetsheld, cellist, vrouwenverslinder en de eerste vrouw die ooit haar eigen symfonieorkest dirigeerde. Ervaar hoe al je zintuigen worden geprikkeld in een verhaal vol spanning, actie, avontuur en romantiek.

Esther Lindenbergh speelt, zingt, musiceert, aromatiseert, manipuleert, animeert,
condenseert en kwinkeleert in dit ambitieuze solospektakel van internationale allure, waarvan gefluisterd wordt dat het, wanneer in 2056 niet meer wordt verlengd, Soldaat van Oranje zal opvolgen.

Gesprek Voor de Dam

Posted by

Degenen die niets leren van de geschiedenis zijn gedoemd deze te herhalen, een uitspraak die vaak herhaald wordt en aan velen is toegeschreven. Zijn we in dit land slecht in het verleden onder ogen komen? Op de vooravond van Dodenherdenking voeren wij het Gesprek voor de Dam.

Lang heerste hier de mythe dat tijdens De Tweede Wereldoorlog iedereen in het verzet zat, terwijl Joodse Nederlanders toen ze na de oorlog terugkwamen uit de kampen de grootste moeite hadden met het terugkrijgen van huis of bezit. Het slavernijverleden werd lange tijd weggedaan als slechts ‘een zwarte bladzijde’ en pas sinds korte tijd komt het zelfonderzoek naar het Nederlandse geweld tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog op gang. Hoe gaan we in Nederland met ons verleden om? Wat zegt dat over ons zelfbeeld? Zijn emoties als schuld en schaamte noodzakelijk om überhaupt iets te kunnen leren van het verleden? Aan de vooravond van de Nationale Dodenherdenking gaan wij over deze vragen in gesprek met hoogleraren Annelien de Dijn en Remieg Aerts, en publicist Ronit Palache.

Traditie
Elk jaar organiseert De Balie in samenwerking met Theater Na de Dam op 3 mei Gesprek Voor de Dam. Op deze avond gaan we met gasten en publiek in gesprek over wat de herdenking in deze tijd betekent en waar het nog te weinig over gaat.

Vuur van de Vrijheid

Posted by

Met een theaterprogramma en het ontsteken van het vuur van de vrijheid wordt de overgang gemaakt van 4 mei naar 5 mei, van herdenken naar koesteren. Winfried Baijens presenteert vanuit Hotel de Wereld en op het 5 Mei Plein in Wageningen een programma dat is gemaakt door de NOS, Theater na de Dam en Wageningen45 – Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945.

Onder andere Karsu, Meau, Jamai, Faela, Roziena, Paul van Vliet, Meral Polat, het cabaretduo Yentl en De Boer en Jungle by Night sluiten met muziek en soms speciaal geschreven teksten aan op het thema oorlog en herdenken. Acteurs Jacob Derwig en Sam Ghilane dragen fragmenten voor uit de ‘dagboekbrieven’ die de geliefden Bernie Spier en Ellis Cohen Paraira elkaar tijdens de oorlog schreven.

Er wordt vooruitgeblikt op wat er allemaal staat te gebeuren op Bevrijdingsdag. De uitzending eindigt met het ontsteken van het Vrijheidsvuur en het vertrek van de estafettelopers die het vuur verspreiden over de provincies. Dat vormt ook het startsein voor de veertien Bevrijdingsfestivals.

Vuur van de Vrijheid is het vervolg op Nacht na de Dam. Sinds 2015 maakten Theater Na de Dam met NOS jaarlijks een live tv-uitzending op NPO2 vanuit ITA, Amsterdam. De uitzending Vuur van de Vrijheid vanuit Wageningen op NPO1 is daarop een vervolg. Lees hier de column van Inger Stam, de producent van onder andere Vuur van de Vrijheid en Nacht na de Dam.

Vergeten Helden

Posted by

Rudy Jansz, Evy Poetiray, Rachmad Koesoemobroto, Elisabeth Bergen, Leo Lashley, Boy Ecury, Luis Lannoy, Tirso Sprockel… ken jij ze? Waarschijnlijk niet. Niet zoals Hannie Schaft, Erik Hazelhof Roelfzema of Gerrit Jan van der Veen.

Toch zijn dit ook onze verzetshelden. Ze kwamen uit de voormalige Nederlandse koloniën en vochten zij aan zij met Nederlandse verzetsstrijders tegen het Naziregime tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze hielpen joden om onder te duiken, pleegden aanslagen en moesten dat soms met hun leven bekopen. Wat ze niet kregen was erkenning en waardering. Anders dan bij de Nederlandse verzetshelden bleven hun daden onbekend en haalden de geschiedenisboeken niet. In deze prachtige muzikale voorstelling, met een waar sterrenensemble, worden ze alsnog geëerd. Zo maakt Vergeten Helden van deze verzetsstrijders Herinnerde Helden.

De weg naar huis

Posted by

In de voetsporen van Wiggert van den Heuvel: Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog vertrok Wiggert van den Heuvel uit Moordrecht, als militair via Duinkerken, naar Wales, waar de Irene Brigade werd opgericht. Op 6 augustus 1944 landde de Irene Brigade in Normandië, trokken ze over de beroemde Pegasusbrug naar ‘Hell Fire Corner’, waarna ze via Frankrijk en België deel uitmaakten van het leger dat Nederland bevrijdde. Wiggert was inmiddels kok in het leger en in Nederland werd hij gestationeerd in Zeeland.

In 1945 keerde hij terug naar Moordrecht waar hij op 31 mei 1945 werd gehuldigd. De Irene Brigade heeft een grote rol gespeeld tijdens de bevrijding en Wiggert maakte daar deel van uit. Wat we nu weten is dat Wiggert in het kerkje van Nieuw en Sint Joosland gelegerd was en vanuit dit kerkje zijn Piet Blonk en Jan-Tjeerd de Jong in 2020 teruggefietst ter herinnering aan de reis die Wiggert aan het einde van de oorlog heeft afgelegd.

Deze theatervoorstelling heeft al deze ingrediënten in zich.

DAM

Posted by

DAM is een poëtische en ritmische voorstelling die het thema ´herdenken´ op een luchtige manier onder de loep legt. Je krijgt een kijkje in de hoofden van verschillende mensen die tijdens die twee mini-minuten stilte toch echt aan iets belangrijks proberen te denken.

Want waar denk je eigenlijk aan tijdens die twee minuten stilte?
Wat als je tijdens die twee minuten moet hoesten?
Wie zijn er allemaal het herdenken waard?
Wat doe je wanneer je tijdens de herdenking zin hebt in een Snickers?
En waar zou de koningin aan denken?

Over de makers
De Theaterwerkplaats Harderwijk is een gezelschap met acteurs, vrijwilligers en bestuursleden die in 1983 is opgericht en sindsdien gemiddeld drie theaterproducties per jaar heeft gemaakt. Van bestaand repertoire tot zelfgeschreven theaterstukken. Daarnaast heeft het gezelschap regelmatig op het podia gestaan met diverse acts tijdens festivals en evenementen.

Avond na de Dodenherdenking ‘De Trein’

Posted by

Het is een traditie dat er in Cultureel Centrum Cascade na afloop van de Dodenherdenking een voorstelling wordt gespeeld of een film wordt vertoond in het teken van de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar brengen wij een bijzondere avond bestaande uit meerdere onderdelen.

De burgemeesters van Hendrik-Ido-Ambacht en partnerstad Bergen (Duitsland) richten een woord tot alle aanwezigen. Schrijfster Ariëlla Kornmehl (Amsterdam, 1975) schreef het boek ‘Wat ik moest verzwijgen’ tijdens haar artist in residence in Bergen. Het boek is geïnspireerd op de geschiedenis van haar Joodse familie. Het verhaal gaat over de ondergedoken Jet en Misha. Uit hun aangrijpende geschiedenis blijkt dat voor sommige mensen de oorlog pas na 1945 begon. Uit dit boek draagt zij vanavond een gedeelte voor.

Toneelvereniging ATOS speelt deze avond de ontroerende eenakter ‘De Trein’. Als een ouder echtpaar in 1995 in de trein naar Zwolle zit, gaan hun herinneringen terug naar 1943. Zij werden toen in een goederenwagon op transport gesteld naar een concentratiekamp. De trauma’s spelen nog steeds een rol in hun leven en komen vijftig jaar later bovendrijven in een treinreis. ‘De Trein’ is geschreven door Carl Slotboom.

De avond vindt plaats na afloop van de Dodenherdenking en wordt mede mogelijk gemaakt door het 4-5 mei comité Hendrik-Ido-Ambacht en Oranjevereniging Wilhelmina Juliana. Aanvang 21.00 uur.
https://stichting-cascade.nl/voorstelling/avond-na-dodenherdeking-met-oa-atos

Boekman

Posted by

In het hart van wat ooit de Joodse buurt was, duiken acteur  Harpert  Michielsen en muzikant Erik van der Horst in het leven en werk van de markante wethouder die het denken over kunst in Nederland voorgoed veranderde. Vorig jaar was deze voorstelling online te zien; dit jaar wordt ze live gespeeld.

15 Mei 1940 Nederland geeft zich over en Duitse troepen bezetten het land. Op een Amsterdamse slaapkamer kijken de Joodse wethouder Emanuel Boekman en zijn vrouw Jansje elkaar aan. Van een bevriende huisarts hebben ze middelen gekregen; ze besluiten hun lot niet af te wachten.

Mei 2022: In Amsterdam zijn er een stichting, een straat, een school en een zaal die de naam van Boekman dragen, maar wie weet nog wie hij was en wat hij heeft betekend voor de stad en ons land?

In de Boekmanzaal, in het hart van wat ooit de Joodse buurt was, duiken acteur  Harpert  Michielsen en muzikant Erik van der Horst in het leven en werk van de markante wethouder die het denken over kunst in Nederland voorgoed veranderde. In woorden, klanken en beelden nemen ze je mee in de laatste dagen van de man die het schopte van ongeschoolde arbeider tot wethouder met een doctorstitel, de man die zonder persoonlijke artistieke aspiraties een hartstochtelijk pleitbezorger werd voor de kunst in zijn stad, de man die met zijn vrouw uit het leven stapte om vervolging door de Nazi’s te ontlopen. 

Deze voorstelling toont Emanuel Boekman tegen de achtergrond van het vooroorlogse Amsterdam, de politiek, de kunstwereld en het Joodse leven dat tijdens de Tweede Wereldoorlog vernietigd werd. Een muzikaal verhaal over kunst, politiek en idealen, waarin een verloren Amsterdam weer even tot leven komt.

Locatie
De voorstelling begint bij de hoofdingang van Nationale Opera & Ballet, bij de stenen ring voor het stadhuis. Daarna wordt het publiek door een van de artiesten mee naar binnen genomen, naar de Boekmanzaal, alwaar de voorstelling verder gaat.

Slecht ter been?
Bent u slecht ter been dan kunt u zeer zeker wel naar de voorstelling komen, maar neem dan van te voren contact op met de Kassa (020-6255455) opdat wij hier rekening mee houden.

Over de makers
De Nationale Opera creëert en voert muziekdramatische kunst op, daarbij de focus leggend op kwaliteit, diversiteit en innovatie. Dit uit zich in een nieuwe benadering van operaklassiekers, het herontdekken van zelden gespeeld repertoire en het creëren van nieuwe opera’s. Laat u inspireren! We heten u van harte welkom in ons theater.

Voorstelling speelt ook op 2 mei, zie hier voor kaarten.

Schrijven aan een dode?

Posted by

Tekstschrijver Janne IJmker en actrice Wendi Koster namen als basis voor het verhaal de geschiedenis van hun Drentse oma (Engeltien in de voorstelling) die het flink te stellen had met opa (Egbert).
Hij kwam weliswaar fysiek gezond, maar mentaal zwaar beschadigd terug uit de strijd om de Grebbeberg in mei 1940.
Het is een stuk dat vertelt hoe iemand naast een geliefde-met-een-trauma overleeft. Dat overstijgt de wereld van militairen of WOII.

Met deze eigen geschiedenis is het een intieme en persoonlijke voorstelling geworden.
Musicus Richard Jansen voorzag de scènes van effectieve muziekfragmenten, die je vloeiend meenemen van de ene naar de andere episode en die het verhaal transformeren naar een geheel waarmee het drama een universele waarde krijgt.

Bekijk hier de teaser.

Een vrouw zegt in mei 1940: ‘…moet ik schrijven aan een dode?’.
Ze wacht vol spanning op een teken van leven van haar man, die betrokken is bij de strijd om de Grebbeberg.
En dan komt hij terug, maar niet zoals hij was.
Engel pakt het leven met Egbert zo goed en zo kwaad als dat kan weer op, tot President Truman in 1950 de derde wereldoorlog aankondigt.
Dan belandt hij in een heftige psychose…

Tante Truus & Mammie Mies

Posted by

Twee vrouwen van toen. Sterke vrouwen. Vergeten vrouwen. Hun verhaal wordt verteld door twee vrouwen van nu. Omdat ze niet vergeten mogen worden.

Deze voorstelling vertelt het verhaal van Truus Wijsmuller-Meijer en Mies Boissevain-van Lennep, twee bij het grote publiek vrijwel onbekende verzetsheldinnen, die in actie kwamen vanaf het moment dat in Nazi-Duitsland de stroom van joodse vluchtelingen op gang kwam. Omdat ‘je altijd moet opkomen voor mensen die hulp nodig hebben’ en ‘niets doen geen optie was’.

Truus Wijsmuller speelde een cruciale rol rond de transporten van 10.000 Joodse kinderen vanuit o.a. Oostenrijk en Polen naar Engeland. Het leverde haar de geuzennaam ‘moeder van 1001 kinderen’ op. Tijdens de oorlog bleef zij zich op alle mogelijke (en vaak onmogelijke) manieren inzetten voor het redden van mensenlevens en maakte ze deel uit van verzetsgroep Groep 2000. Na de oorlog bleef Truus maatschappelijk betrokken o.a. als mede-oprichtster van de Anne Frank Stichting en het Prinses Beatrixoord.
Mies Boissevain-van Lennep was al voor de oorlog overtuigd voorvechtster van vrouwenrechten. Als secretaris van het Comité Vrouwenhulp voor Vluchtelingen was ook zij nauw betrokken bij de verzorging en opvang van vluchtelingen uit nazi-Duitsland. Daaronder de kinderen die Truus Wijsmuller naar Nederland bracht. Haar verzetswerk binnen de groep CS6 bracht Mies naar kamp Vught en later naar Ravensbrück. Onder de meest erbarmelijke omstandigheden overleefde zij de oorlog. In de kampen had zij de positieve waarde van solidariteit onder de vrouwen ervaren en dat werd haar uitgangspunt voor haar verdere politieke en maatschappelijk werk. Mies is vooral bekend vanwege haar ‘nationale feestrok’ of ‘levensrok’, een initiatief dat rond 75 jaar bevrijding weer volop in de belangstelling stond.

Twee vrouwen van nu vertellen over Truus en Mies en reflecteren op de invloed van hun daadkracht op de tijd van nu. Met daarbij die actuele vraag: ‘wat zouden wij doen’?

Over de makers
Jenny Tuytel en Marjan Vlam zijn twee ervaren theatermakers en spelers en tekenen samen voor het script, de productie en het spel van deze voorstelling die al met veel succes in de regio Westfriesland / Alkmaar is gespeeld.

Eens waren we vogels

Posted by

Volgens een eeuwen oude mythe waren Roma en Sinti ooit vogels. Ze kunnen weliswaar niet meer vliegen, maar hun ziel is nog altijd die van een vogel. In werkelijkheid waren ze vogelvrij: verjaagd, uitgesloten en vernietigd. Dat de mythe nog altijd leeft is tekenend voor het verlangen naar vrijheid.

Het cross-media project Eens waren we vogels vertelt het verhaal van Roma en Sinti, in de volksmond lange tijd ‘zigeuners’ genoemd, en hun lange historie van uitsluiting en discriminatie. Van 4 tot en met 16 mei 2022 vind je op het Jonas Daniel Meijerplein in Amsterdam onder meer een installatie, een fototentoonstelling, een theatervoorstelling en audioverhalen over Roma en Sinti. Hierin worden de mechanismen belicht van labeling, uitsluiting en discriminatie van Roma en Sinti in de aanloop naar en tijdens de Tweede Wereldoorlog en een link gelegd naar het heden. Andere beelden en nieuwe geluiden doorbreken stereotypen en clichés.

4 mei 20:45 met gastoptreden Jimmy Rosenberg

Aan hen die na ons komen

Posted by

Aan hen die na ons komen is een avond waarin Bertolt Brecht’s gangsterdrama over de fictieve gangster Arturo Ui, een satirische allegorie over de opkomst van Adolf Hitler, centraal staat. Via de handel in uitgerekend de tamme groente bloemkool weet Arturo Ui de macht te grijpen in de stad Chicago. Brecht bevolkt de Amerikaanse stad met kleurrijke figuren in wie we haarfijn belangrijke kopstukken uit Duitsland van de jaren ’30 herkennen. 

De Theatertroep wisselt deze tekst af met ander passend materiaal, met een ingetogen bonte avond tot gevolg, waar ruimte is voor lach, reflectie en herinnering.

Deze avond is een ode aan Loek Zonneveld (1948 – 2018). Jarenlang was hij theaterverslaggever voor de Groene Amsterdammer en zag daarvoor honderden voorstellingen per jaar. Naast zijn werk als journalist was hij diepgaand betrokken bij het theaterveld, voor De Theatertroep een grote inspirator en onderdeel van de theaterfamilie. Met het gelegenheidsgezelschap Barbaren & Co, waar De Theatertroep onderdeel van uitmaakte, organiseerden Loek en Jaïr Stranders elk jaar op de avond van de Dodenherdenking in zaaltjes als Theater Perdu en Frascati lezingen van vergeten stukken over de Tweede Wereldoorlog. Hiermee inspireerde hij ook de oprichters van Theater Na de Dam.

Met deze theatrale lezing van Brechts beroemde tekst De Weerstaanbare Opkomst van Arturo Ui (geschreven in 1941, op de vlucht voor het naziregime), in de bewerking van Loek Zonneveld zet De Theatertroep de traditie voort.

Maar wat er ook gebeurt er klinkt muziek

Posted by

Maar wat er ook gebeurt er klinkt muziek is het refrein van ‘Wintertenen, luizen en eczeem, de typhus en de kanker en de griep’ van Ischa Meijer, Olga’s lievelingslied. Het werd de titel van dit programma van Olga Zuiderhoek over muziek uit haar 20e eeuw. Ze wilde Gerard Bouwhuis voor de muziek, waar het om draait: Bartók, Antheil, Andriessen, Breuker, Gershwin, Johnny & Jones en natuurlijk Stravinsky. Ze laten de doden meespelen: Gerard speelt met Breuker, Olga zingt met Ischa.

Totaaltheater op 5 vierkante meter: tekst, muziek en beeld, vaak grappig, soms woestmakend droevig, maar hoe dan ook: er klinkt muziek! Gerard speelt en Olga vertelt waarom: “De 20e eeuw telt twee wereldoorlogen, ik heb ze beide misgelopen, hoeveel mazzel kan je hebben.”

Kees Prins tekent voor de regie.

Slachthuis vijf

Posted by

Luister. Billy Pilgrim is losgeraakt van de tijd. De Amerikaanse soldaat kan in 1945 door een deur stappen, en ergens in 1965 naar buiten komen. Zo herbeleeft hij aan het eind van de Tweede Wereldoorlog het gruwelijke bombardement op Dresden en wordt hij tegelijkertijd door aliens ontvoerd en tentoongesteld op hun planeet Tralfamadore. Op die plek leert Billy dat de dingen niet anders kunnen gebeuren dan ze gebeuren. En dat alle dingen tegelijkertijd gebeuren.

In Slachthuis vijf zien we Billy aan de hand van gesprekken met zijn dochter Barbara en zoon Robert door het verleden, heden en toekomst schieten. De realiteit rondom hem valt langzaam uit elkaar en traumatische gebeurtenissen uit Billy’s leven krijgen daarmee een nieuwe plek en betekenis.

‘Slachthuis vijf doet je happen naar adem’

NRC *****

Over Slachthuis vijf
Regisseur Erik Whien brengt het bijzondere meesterwerk van Kurt Vonnegut naar de grote zaal, met acteurs Bram Suijker, Hannah Hoekstra en Jip van den Dool. Slachthuis vijf wordt vaak omschreven als anti-oorlogsboek, maar het is alles door elkaar: existentieel, hilarisch, spannend, sciencefiction en filosofisch. Whien heeft de afgelopen jaren bewezen dat hij op weergaloze manier een boek naar het toneel kan brengen. Na Revolutionary Road van Richard Yates en Verdriet is het ding met veren van Max Porter is het nu tijd voor een toneelbewerking van Slachthuis vijf.

Erik Whien
“Toen ik Slachthuis vijf voor het eerst las, viel ik meteen voor de absurditeit en lichtheid, en voor de existentiële onderlaag. Afgelopen jaar herlas ik het boek en voelde me getroost tijdens alle bizarre ontwikkelingen in de wereld. En zeker nu, met een oorlog die zo dichtbij is uitgebroken, de enorme complexiteit van alles en de onzekerheid over waar de toekomst ons brengt. Het levensverhaal van Billy Pilgrim, zijn terugkerende mantra ‘zo gaat dat’, is haast een Oosterse manier om naar het leven te kijken. Voor mij heel waardevol in deze tijd.”
 
 

Joods in de oorlog en daarna

Posted by

Op 4 mei vertellen acteurs in De Laatste Getuigen de verhalen van de joodse gemeenschap in Den Haag. De Duitse bezetting mondde voor velen uit in vervolging en deportatie. De joodse wijk verdween en werd Chinatown. Na de oorlog probeerde de kleine groep overlevenden zo goed als het ging de draad weer op te pakken. Maar hoe verder te leven met die trauma’s, opgelopen tijdens de Tweede Wereldoorlog? En wat werd van die trauma’s doorgegeven aan de volgende generaties?

Elk jaar vertelt Het Nationale Theater op 4 mei de verhalen uit de oorlog. Na eerdere edities over onder meer de Atlantikwall, het Oranjehotel en kind zijn in de oorlog, kijken we nu naar de verhalen van de joodse gemeenschap. Niet toevalligerwijs in hetzelfde jaar waarin we de Leedvermaak-trilogie spelen.
De deuren van de Koninklijke Schouwburg gaan rond 19:45 open. We kijken dan samen om 20:00 uur naar de twee minuten stilte op de Waalsdorper vlakte. Aansluitend start De laatste getuigen.

Graven

Posted by

Theatermaker Greg Nottrot en pianiste Maxime Snaterse spelen een intiem duet voor vleugel en kleinkind. Over een zeventienjarig meisje dat verliefd wordt op een Duitse soldaat. Over een eenentwintigjarige jonge vrouw die haar liefde verliest aan de oorlog. Over een demente vrouw van vijfennegentig die ongewild de naam prevelt die ze een leven lang wilde verzwijgen…

Graven is een geschiedenis die schuurt. Een voorstelling over de vraag van wie de geschiedenis is. Over het belang van herdenken en het recht om te vergeten. Over of liefde fout kan zijn, muziek gevaarlijk, en schoonheid giftig.

SKAAD

Posted by

SKAAD is terug maar SKAAD is niet alleen…

Vanaf 14 april tot en met 7 mei 2022 komt Pier21 terug met de succesvolle locatievoorstelling SKAAD op een nieuwe en bijzondere locatie, in de kapel van De Blokhuispoort, én met speciale activiteiten van A Guide to Leeuwarden, De Harmonie, dbieb en het Fries Verzetsmuseum!

Samen geven we nog meer verdieping aan het vertellen van onze geschiedenis in de periode 1940-1945. Loop mee met een stadswandeling over het Verzet in Leeuwarden met de gidsen van A Guide to Leeuwarden of bezoek één van de lezingen o.a. van dbieb, De Harmonie, De Blokhuispoort en het Fries Verzetsmuseum met sprekers Mark Deckers, Ad van Liempt, Marre Sloots en Rik Jongbloed. Het Fries Verzetsmuseum geeft bezoekers van SKAAD een tweede kaartje gratis voor een bezoek aan het museum.

SKAAD is een voorstelling over verdrukking en verweer, over keuzes en moraal. Een onderwerp dat nu enorm actueel is. “Je moet jezelf de vraag stellen, zijn deze herdenkingen, lezingen en toneelstukken passend in deze toch bange dagen?, zo vraagt Jorrit Volkers, voorzitter van Bevrijdingsfestival Fryslân, zich af, “Moeten wij, als organisaties die zich bezighouden met onze geschiedenis, ons niet helemaal concentreren op wat er nu in Oekraïne gebeurt? Naar mijn mening moeten we hier juist nu aandacht voor hebben, nu we zien dat vrijheid en vrede niet vanzelfsprekend zijn maar iets waar we continue aandacht voor moeten hebben en voor moeten blijven vechten.”

SKAAD is gebaseerd op het leven van Gerard Reeskamp, een verzetsman uit Het Gooi die tijdens de Tweede Wereldoorlog veel spectaculaire en moedige dingen doet in Fryslân en één van de leiders van de geweldloze overval op de Blokhuispoort was. Direct na de oorlog wordt Reeskamp daarvoor geëerd en geprezen, maar later ontstaat er twijfel over zijn motieven.

SKAAD gaat 15 april in première; de dag dat Fryslân bevrijd is en wordt ca. 25 keer gespeeld. In de voorstelling wordt zowel Fries als Nederlands gesproken.

Kijk voor de gehele speellijst op de website van Pier21.

Meer dan bauxiet

Posted by

“Suriname tijdens WOII, daar weten we met z’n allen veel te weinig van” aldus Emma Lesuis. Ze doet onderzoek naar die tijd in de oude kolonie. De aanleiding was een schat aan filmpjes uit de jaren 40 en 50 in Suriname van filmmaker/ fotograaf Wim van der Ziel, die ze via de beste vriend van haar ouders heeft geërfd.

Suriname viel onder het Koninkrijk der Nederlanden en was dus ook van 1940 tot 1945 in oorlog. De Amerikanen haalden er bauxiet voor de wapenindustrie, dat is wel bekend. Maar er zijn zoveel meer verhalen. Bijvoorbeeld dat er veel Surinaamse soldaten en verzetshelden hebben meegestreden, dat er vermeende NSB-ers uit Nederlands-Indië in een interneringskamp op Jodensavanne werden gestopt, dat er vele Joodse vluchtelingen in Paramaribo belandden…

Emma ging naar Suriname, sprak met mensen die die periode beleefd hebben en nog herinneringen hadden en bezocht de plekken van belang. Het resultaat van haar vooronderzoek presenteert ze in een open toonmoment, met muziek van Rory Ronde, op 3 en 4 mei in Theater Frascati en op 12 mei in Theater Rotterdam.

Lees hier het interview met Emma.

De Oost bevrijd?

Posted by

Op woensdag 4 mei 2022 om 21:00 uur presenteert Theater Na de Dam de voorstelling De Oost bevrijd? in Koninklijk Theater Carré, Amsterdam. De voorstelling gaat over de onderbelichte verhalen van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië en de overgang naar de gewelddadige onafhankelijkheidsstrijd die daarop volgde. De Oost bevrijd? vertelt het verhaal vanuit drie perspectieven: het Indonesische, Indische en Molukse perspectief. Met Charlie Chan Dagelet, Marcel Hensema en Denise Aznam.

De Oost bevrijd?
5 mei 1945 was niet voor iedere Nederlander Bevrijdingsdag. De oorlog met Duitsland mocht dan voorbij zijn, meer dan 35 miljoen Nederlandse onderdanen leefden aan de andere kant van de wereld nog onder het juk van de Japanse bezetter. Kort nadat op 15 augustus 1945 ook Japan capituleerde en er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog, brak er een bloedige onafhankelijkheidstrijd los. Nederland, zelf net bevrijd van een bezetter, stuurde nu op zijn beurt troepen om het naar vrijheid strevende land opnieuw te bezetten. Nadat het in 1949 de onafhankelijkheid van Indonesië had erkend, moesten duizenden Nederlanders, zowel van Europese als Indische als Molukse afkomst, hun land verruilen voor het onze. Velen werden hier vervolgens gediscrimineerd vanwege hun huidskleur, laat staan dat er voor hun herinnering aan twee oorlogen aandacht was.

Met de nieuwe voorstelling in Carré geven de gerenommeerde schrijvers Dido Michielsen, Reggie Baay en Sylvia Pessireron stemmen aan de vergeten verhalen en perspectieven en laten zien hoe de oorlog van toen aan de andere kant van de wereld nog steeds doorwerkt in het Nederland van vandaag.

Onderbelichte verhalen
We vieren op 5 mei Bevrijdingsdag, toen eindigde in Nederland de bezetting, maar hoe bevrijd was iedereen nou echt? Voor veel Nederlanders werkte de oorlog nog jaren en zelfs generaties door. Theater Na de Dam ziet het als zijn rol om theater te maken over onderbelichte oorlogsverhalen en pijn die niet erkend is. Zo is er naast theater over Nederlands-Indië ook een project over Suriname in WOII en worden er jongerenprojecten gemaakt over de misstanden in de psychiatrische verpleeghuizen tijdens de oorlog.

Eerder in Carré.
Ook in Carré: De brieven van Mia.

De Joodse Raad

Posted by
Lineke Rijxman (mugmetdegoudentand) en jonge acteurs Jurriaan van Seters en Margo Verhoeven vertellen over hoe de ontstellende geschiedenis tot onder hun huid voelbaar werd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt op initiatief van de Duitsers een Raad opgericht die de Joodse gemeenschap in Nederland moet controleren en besturen, om uiteindelijk alle Joden naar vernietigingskampen te deporteren.

De Raad wordt – onder druk van de Duitsers – een doorgeefluik voor instructies van de Duitse bezetter. David Cohen, al zeer actief binnen de vooroorlogse Joodse gemeenschap, is samen met Abraham Asscher de aangewezen voorzitter van de Raad. Hij plaatst zichzelf daarmee voor een duivels dilemma. De makers willen in deze eerste zoektocht behoedzaam Cohens mogelijke beweegredenen nagaan tijdens zijn verbijsterende werk.

Hoe staan twee jonge mensen tegenover de Joodse Raad? Kunnen zij zich verplaatsen in een situatie waarin ze verstrikt raken in dilemma’s en uitzichtloze keuzes? Want pas onder extreme omstandigheden blijkt hoe ingewikkeld het kan zijn om moreel goede keuzes te maken.

Toffe Jongens!

Posted by

In 2020 was het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd van de Duitse bezetters. Reden voor het Mini Theater Friesland om een toneelstuk te maken over Heerenveen in de periode 1940–1945. Want ook in de gemeente Heerenveen waren er veel grote en kleinere helden; mensen die met het geven van een onderduikadres hun nek uitstaken, met groot gevaar voor hun eigen leven; mensen die de koppen bij elkaar staken om in het geheim operaties uit te voeren in het verzet.

De voorstelling ‘Toffe Jongens!’ volgt het wel en wee van het Joodse ondernemersechtpaar Abraham (Bram) en Johanna Tof, die later, na de oorlog een textielzaak (Tof’s Textielcentrale) aan de Lindegracht in Heerenveen hadden. De Tof’s hebben als enigen als heel Joods gezin de oorlog overleefd, dankzij de hulp van vele mensen in de regio, waaronder vele ondernemers van die tijd.

Het toneelstuk volgt dit ondergedoken gezin, en ook enkele onderduikgevers, waaronder Teuntje en Joop Overdiep uit Heerenveen. De onderduikgevers, de verzetsgroep Heerenveen, de bevrijders van de gevangenen, het waren de ‘Toffe Jongens!’ van Heerenveen.

LastPost

Posted by

Jarig zijn op 4 mei, Dodenherdenking. Al bijna 40 jaar overkomt dit theatermaker Marijke Meems. Ze is niet anders gewend dan dat om 20.00 uur haar verjaardag wordt stilgelegd. En er twee minuten wordt gezwegen en herdacht, maar wat is het nut van herdenken als het toch nooit vrede zal worden?

Als onderzoek voor de voorstelling is Marijke in haar dagboeken gedoken en heeft ze mensen geïnterviewd die ook op 4 mei jarig zijn, waaronder Jan Mulder. Voelen zij zich op hun verjaardag wel of juist helemaal niet verbonden voelen met Dodenherdenking.

Lastpost: een solovoorstelling over het nut van 4 mei. Er wordt taart gegeten, live muziek gemaakt, verhalen verteld en Marijke speelt de Taptoe.

En… er wordt 2 minuten gezwegen.

Speelt op meerdere data, kijk voor de gehele speellijst op de webiste.

Zij zagen Oorlog

Posted by

Wat zou jij doen als oorlog je overvalt? Wil je sterven voor je idealen? Of overkomt het je? Wat maak je mee? Wat maak je door?

In ‘Zij zagen Oorlog’ beleeft de in Kharkov (Oost-Oekraïne) geboren Ksenia Marasanova oorlog via vijf ooggetuigen. Ze neemt je mee in hun verhaal en zingt hun liederen.

Zij zagen Oorlog gaat over hoop en vrees. Over ambitie en goede bedoelingen. Over lijden en vergiffenis.

Zij zagen Oorlog is aandoenlijk en confronterend. Er is genoeg om voor te sterven, maar nog meer om voor te leven.

De voorstelling is opgedragen aan Ksenia’s oma’s. Haar Joodse oma uit Kharkov, die tot haar dood het Duits niet kon horen. En haar Russische oma, die 900 vreselijke dagen in Leningrad overleefde, maar het grootste mededogen met de Duitsers heeft.

Alle baten van de tournee “Zij zagen Oorlog 2022” komen ten goede aan hulpprogramma’s gericht op onderwijs voor Oekraïense vluchtelingen.

Dat Onverwoestbare In Mij

Posted by

Ruim vijfenzeventig jaar na de Tweede Wereldoorlog is het gedachtegoed van Etty Hillesum (1914-1943) nog altijd actueel. Haar indrukwekkende dagboeken en brieven- genadeloos eerlijk, poëtisch en vol zelfspot- spreken wereldwijd tot de verbeelding.

Vanuit haar kamertje met uitzicht op het Museumplein in Amsterdam schreef Etty Hillesum (1914-1943) haar indrukwekkende dagboeken in een ontwrichte wereld met steeds meer vrijheidsbeperkingen en onderdrukking. Paradoxaal genoeg doet Etty in die donkere tijd verslag van een bevrijdend proces in zichzelf. Haar teksten zijn genadeloos eerlijk, poëtisch en vol zelfspot en spreken wereldwijd nog altijd tot de verbeelding. Meer dan ooit vinden nieuwe generaties inspiratie in Etty’s zoektocht naar zichzelf en haar plek in een ontwrichte wereld.

Eén ding is wel zeker: men moet de voorraden liefde op deze aarde helpen vergroten. Ieder beetje haat aan deze wereld toegevoegd, maakt haar onherbergzamer dan ze al is.

‘De levenslust verliet Etty Hillesum niet, ook al waren de omstandigheden schrijnend. Dat laat Marijn mooi zien in haar voorstelling… Julika Marijn speelt Etty en Julia zeer overtuigend: afwisselend gedragen, licht, lyrisch, nuchter.’

Parool

In ‘Dat Onverwoestbare In Mij’ wekt Julika de schrijfster tot leven. Zij deed dat eerder in haar veelgeprezen voorstelling ‘In duizend zoete armen’. Bij herlezing naar aanleiding van 75 jaar vrijheid werd Julika opnieuw geraakt door de manier waarop Etty omgaat met het lijden en ondanks alles de schoonheid van het leven kan blijven zien. Met een hernieuwde blik richt Julika spelend en zingend een ontroerend monument op voor een krachtige vrouw die zelfs in de diepste duisternis licht zag branden.

Bekijk hier de trailer.

Leedvermaak trilogie

Posted by

In haar beroemde trilogie – Leedvermaak, Rijgdraad, Simon – schetst Judith Herzberg met veel gevoel voor humor een portret van een familie in Amsterdam tussen begin jaren zeventig en de eeuwwisseling. Eric de Vroedt: “De Leedvermaak trilogie gaat over groot en klein menselijk leed, met daaronder steeds de verleiding te zwijgen en weg te kijken.”

Het verhaal
In 1972 trouwt Lea voor de derde keer. Haar kersverse echtgenoot is de succesvolle arts Nico. Haar ouders, Ada en Simon, hebben de oorlog overleefd, maar ze ondervinden er toch nog de gevolgen van. Op het bruiloftsfeest worden de familieverhoudingen steeds ingewikkelder. Ook Lea’s onderduikmoeder, Riet, is aanwezig. Terwijl Ada en Simon zich afwenden van het verleden en stug proberen door te leven, worstelt Lea nog met haar eigen geschiedenis en met die van haar ouders.

Een kwarteeuw volgen we lief en leed van Lea’s familie en haar vrienden. Kinderen worden geboren, ouderen gaan dood. Herinneringen worden opgerakeld en weer diep weggestopt. De jongste generatie biedt hoop en heeft nieuwe energie. Maar toch blijft het trauma van de oorlog nog voelbaar. Als de jongste familieleden oud genoeg zijn, willen ze niets liever dan het verstikkende zwijgen doorbreken.

De Leedvermaak trilogie laat zien hoe onverwerkte trauma’s generaties lang kunnen doorwerken. Judith Herzberg heeft dat meesterlijk en herkenbaar opgeschreven in achteloos lijkende, luchtige en tintelende dialogen.

Voor het eerst in Nederland
Nooit eerder werden de drie stukken in ons land op één avond vertoond. Leedvermaak was een echte theaterhit. Rijgdraad werd geschreven in opdracht van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, ter gelegenheid van vijftig jaar bevrijding. Het derde deel van de trilogie, Simon, beleeft zijn Nederlandse première bij Het Nationale Theater. Regisseur Eric de Vroedt, veertien topacteurs en zes livemusici tekenen voor een fantastische theateravond.

De voorstelling duurt ongeveer 5 uur inclusief 2 pauzes. Je kaartje is inclusief een drankje in de pauzes.

Judith Herzberg
Leedvermaak is onderdeel is van de trilogie Leedvermaak/Rijgdraad/Simon van Judith Herzberg. Het werk van Herzberg werd onder anderen bekroond met de Nederlands-Vlaamse Toneelschrijfprijs en de P.C. Hooftprijs voor poëzie. In 2018 ontving Judith Herzberg voor haar oeuvre de Prijs der Nederlandse Letteren, de meest prestigieuze literaire prijs in het Nederlandse taalgebied.

Leedvermaak trilogie is tot en met 26 mei te zien in Nederland. Tournee.

Hallo Bandoeng

Posted by

Radio Kootwijk vormde sinds 1929 de basis voor gesprekken met geliefden aan de andere kant van de wereld. Mensen die dachten hun dierbare nooit meer te zullen horen, hadden plots rechtstreeks contact met Nederlands-Indië. Twee werelden, zo verschillend, werden in enkele minuten verbonden door de lucht, in golven en trillingen die 12.000 km moesten overbruggen. Maar wat als de berichten door een oorlog worden verstoord? Radiostilte. Onbeantwoorde vragen blijven over.

In een vergeten ruimte tracht een telefoniste al 40 jaar lang oude verdwaalde berichten uit de ether op te vangen. Jarenlang verbindt zij de lijnen. Op zoek naar antwoorden, want de tijd dringt. Ze ontvangt flarden van gesprekken van mensen die er niet meer zijn en die nooit zijn gehoord. De berichten halen het oude Indië terug waar ze zo weinig van weet, want de enige overlevende die haar wat zou kunnen vertellen is haar vader. Maar hij is oud en zwijgt.

‘Ik heb een korte proeve kunnen maken op de locatie van Radio Kootwijk, waar de eerste telefonische contacten met Nederlands-Indië hebben plaatsgevonden. Deze plek inspireerde mij tot het creëren van een treffende vorm om mijn persoonlijke verhaal te kunnen vertellen.’

Loulou Rhemrev

De laatste jaren is er binnen de herdenking steeds meer aandacht voor Nederlands-Indië. Nieuwe generaties theatermakers vinden een eigentijdse manier om dat verhaal te blijven vertellen. Met de insteek van de beroemde radioverbinding tussen Radio Kootwijk en Nederlands-Indië weet Loulou Rhemrev met een originele invalshoek een bijzonder verhaal te vertellen.

Een botsing met het verleden

Posted by

Voor Een botsing met het verleden werkt De Vlammende Eend samen met schrijfster Chaja Polak. Wij hebben een bewerking gemaakt van haar boek De man die geen hekel had aan Joden.

We onderzoeken in de voorstelling gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog: in hoeverre kun je begrijpen wat er is gebeurd, en welke keuzes mensen hebben gemaakt? En wanneer verandert ‘proberen te begrijpen’ in ‘goedpraten’?

Naar aanleiding van het persoonlijke verhaal van Chaja Polak kijken we naar daders en slachtoffers. Hun verhalen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Deze verhalen zijn ook onderdeel van ons collectief geheugen. Maar wat weten we eigenlijk wel en wat niet?

Bekijk de trailer op de webiste van De Vlammende Eend.

Ein lied geht um die Welt

Posted by

Als een komeet verschijnt Joseph Schmidt in 1924 aan de hemel. Radio, grammofoon en film, de nieuwe media van die tijd, maken hem tot wereldster. De zanger is slechts anderhalve meter lang maar tovert met zijn stem. Tot de nazi’s Europa in hun greep krijgen. Schmidt moet zwijgen, de ster dooft, maar in de donkere oorlogsjaren vindt het publiek troost bij zijn platen. Zijn boodschap ‘Ik hou van Holland’ laat geen Nederlander zich ontnemen.

In de documentaire-voorstelling ’Zijn lied ging rond de wereld’ vertelt zijn moeder Sara hoe haar zoon uitgroeide van voorzanger in een Oost-Europese synagoge tot de stem van een generatie. Dromend tussen foto’s, filmbeelden en geluidsopnamen roept ze herinneringen op aan jaren van optimisme die eindigden in een drama.

De Crux

Posted by

Kapitein Raymond Westerling staat bekend als de oorlogsmisdadiger met tienduizenden doden op zijn geweten, gemaakt tijdens de oorlog in voormalig Nederlands-Indië. Anderen, waaronder hijzelf spreken van 500. Waar ligt de waarheid? De Crux opent de Westerling-beerput. Want doofpotten waren er niet alleen in de tijd van de oorlog in de Oost.

De vele gezichten van een oorlogsmisdadiger
Westerling, bijgenaamd de Turk, droeg zelf behoorlijk bij aan zijn eigen mystificatie. In zijn grillige loopbaan speelde hij niet alleen de rol van de wilde wonderboy, maar ook die van de genadeloze militair, de leider van ‘de mannen van de nacht’, die van beul en rechter, de uitvinder van zijn eigen methode, ondernemer in geweld en louche legerdumphandelaar en een James Bond avant la lettre met een license to kill. Hij werd vluchteling zonder land, bedenkelijke boekhandelaar, verraderlijke informant, liefdevolle huisvader, hardnekkige gelijk-hebber, schaamteloze chanteur, kat-op-het-spek-binder, schandaal-operazanger, de eeuwig miskende, de held der veteranen, die stierf als de mythologische verschijning van de Rechtvaardige Vorst. ‘Spijt’ kwam in zijn vocabulaire niet voor.

De Crux gaat over de houding van Nederland ten opzichte van haar voormalige kolonie Indonesië. En over hoe een onrechtmatige oorlog als ‘politionele actie’ de geschiedenisboekjes in kwam. Een fictief interview met Raymond Westerling (Dennis Rudge) door een kritische journaliste (Vera Ketelaars).

De Crux werd in 2021 speciaal gemaakt voor Theater Na de Dam, in samenwerking met het
Nationale Theater. Door de Coronamaatregelen werd De Crux toen als video gestreamd. De avond
bestaat uit een live proloog door Vera Ketelaars, het interview op video, en een nagesprek.

Gare de Lyon

Posted by

Een Nederlands stuk over de kracht van een verloren liefde die zich na dertig jaar opnieuw doet gelden.

Gare de Lyon is gebaseerd op een ware gebeurtenis en vertelt het verhaal van Rachel en Gerard, twee jonge gelieven in het Parijs van 1942. Als de Duitsers de stad bezetten, verandert hun leven radicaal: Rachel moet als Jodin de stad ontvluchten en Gerard gaat bij het verzet. Pas dertig jaar later ontmoeten zij elkaar opnieuw en vertellen hun levensverhalen.

Speelt ook op andere data, voor meer informatie zie de website van Gare de Lyon.

De Maliebaanmonologen

Posted by

De Maliebaan was de spannendste straat tijdens de Tweede Wereldoorlog. De statige panden huisvesten zo’n beetje alle partijen die een rol speelden; van het hoofdkantoor van de NSB tot de geheime drukkerij van Vrij Nederland, van de Nederlandse SS tot het aartsbisschoppelijk paleis en van de Joodsche Raad tot aan het verzet.

Ad van Liempt schreef er het boek Aan de Maliebaan over. Geïnspireerd op dat boek, schreef Erik Snel zes monologen over zes bewoners van de Maliebaan. Dappere mensen, slechte mensen en gewone mensen, die een ding met elkaar gemeen hebben: De keuzes die ze maakten als individu hebben gevolgen voor vele anderen.

Maak kennis met de Utrechtse helden en schurken van de Tweede Wereldoorlog in hun eigen huis of kantoor. Aartsbisschop de Jong, NSB-Leider Mussert, SS-Voorman Feldmeijer, Verzetsheldin Dr. Max, secretaresse van de Sicherheitspolizei, Erna Boomsma en Frits Elzas van de Joodsche Raad spreken tot u aan de Maliebaan.

Als u de voorstelling niet in het theater kunt bezoeken, dan zijn De Maliebaanmonologen ook te zien via NPOStart.

Kamp

Posted by

Een enorme maquette van Auschwitz-Birkenau vult het podium. Overvolle barakken, een spoorlijn, de poort met de woorden Arbeit macht frei. Op het toneel wordt de miniatuurversie van het kamp tot leven gewekt: duizenden geknutselde poppetjes van acht centimeter verbeelden de gevangenen en hun beulen. Als reusachtige oorlogsverslaggevers dwalen de drie spelers met minicamera’s door het kamp, filmen de gruwelijke gebeurtenissen en maken het publiek ooggetuige.

Kamp ging in 2005 in première en was te zien in theaters en op festivals in Europa, Australië, Japan, de Verenigde Staten, Rusland en Canada. De voorstelling wordt nog steeds elk jaar gespeeld.

NB de voorstelling bevat geen gesproken tekst, dus ‘language no problem’.

Uit de pers:

‘Dappere en geslaagde verbeelding van het onbegrijpelijke’

Historisch Nieuwsblad

‘Indrukwekkend, droef en beklemmend, maar ook waarachtig’

Volkskrant

‘Individuelles Leiden wird von Hotel Modern nicht in den Vordergrund gestellt, man zwingt die Zuschauer eher in die Distanz. Verstörend ist das Stück dennoch. Die Performer wollen, dass die Opfer und Täter trotz aller Verkleinerung als Menschen erkennbar bleiben. Das gelingt ihnen’

ORF

‘Les micros-caméras entrent dans les dortoirs des baraquements, dans les valises où traînent encore les effets personnels des déportés, dans les miradors, dans la chambre à gaz. Elles s’attardent sur les visages muets, empreints d’incompréhension face à l’impensable’

Le Monde

L’obiettivo degli ideatori è perpetuare la memoria’

Corriere della sera

‘Kamp reminds us that the unthinkable can come to pass whenever humanity turns its back on the values upon which its own sanity and security rest’

LA Times

Om In De Overwinning Te Geloven

Posted by

Thirsa van Til maakte een voorstelling over Truus Menger-Oversteegen en Traudl Junge; twee vrouwen die tijdens de Tweede Wereldoorlog een keuze maakten die de rest van hun verdere leven heeft bepaald. Truus Menger voegde zich in 1942 samen met haar jongere zusje bij het Haarlems Verzet. Traudl Junge werd in 1942 aangenomen als de persoonlijke secretaresse van Adolf Hitler.

“Zowel Truus als Traudl zaten in de kern van hun strijdmacht, hadden alle informatie tot hun beschikking en bleven tot het eind toe strijden voor hun idealen. Of idealen ook idealen blijven als het een manier van overleven wordt, is nog maar de vraag; kan iets waar je ‘zomaar’ in terecht komt (niemand zit te wachten op een oorlog) verworden tot een ideaal, een hoger doel en vervolgens weer verworden tot een noodzakelijk doel, een noodzakelijk geloof, om te overleven?

Na de oorlog is Traudl Junge een hoop vergeldingsacties bespaard gebleven omdat er werd gezegd dat zij ten tijde van de indiensttreding bij Adolf Hitler met haar 22 jaar te jong was om te kunnen weten waar ze aan begon. Truus en haar jongere zus Freddie Oversteegen waren zo’n 17 en 15 jaar toen zij zich bij het georganiseerde verzet voegden. Waren zij ook te jong om te weten waar ze aan begonnen?”

De voorstelling ‘Om in de overwinning te geloven’ is gebaseerd op interviews met beide vrouwen en hun autobiografieën. Truus Menger schreef ‘Toen niet, nu niet, nooit’. Traudl Junge schreef ‘Tot het laatste uur’; op dit boek is ook de film ‘Der Untergang’ van Oliver Hirschbiegel gebaseerd.

Speelt ook op andere data, kijk voor meer informatie op de website van Thirsa van Til.

De Rechtvaardigen

Posted by

Met De Rechtvaardigen, gebaseerd op het gelijknamige boek van Jan Brokken (1949), brengen we het verhaal van de Nederlandse consul Jan Zwartendijk, die zijn leven op het spel zette voor de vrijheid van anderen. Zwartendijk is redder van duizenden levens, van Pools Joodse mannen, vrouwen en kinderen die naar Litouwen vluchtten en wanhopig een manier zochten om Europa te verlaten. Hij verstrekte visa waarmee Joden, met de Trans-Siberië Express, van Litouwen door de Sovjet-Unie naar Vladivostok, verder naar Japan en door naar Amerika, Shanghai en andere landen reisden en zo werden gered van de Holocaust.

Een indrukwekkend verhaal dat ook zal ingaan op de geredde Leo Adler en zijn vrouw Bella Hamburg die na een zesjarige vlucht New York bereikten, maar heimwee hielden naar hun oorspronkelijke continent en taal.

Middels voordracht van Jan Brokken, ingevlochten in muziek voor koor en saxofoonkwartet, maken we in dit doorgecomponeerde concert mee hoe goede daden van één mens duizenden mensenlevens kunnen redden.

Speelt op 4 mei in de Nieuwe Kerk Den Haag. Daarna nog op verschillende plekken in het land, voor de gehele speellijst zie de website van Cappella Amsterdam.

Dagboek 44 45

Posted by

Om de emoties van die periode weer te geven is tekst niet nodig.

Dansvoorstelling Dagboek 44 45 vertelt het waargebeurde verhaal van de 19-jarige verzetsvrouw Hetty van der Togt. In het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog werd zij opgepakt wegens het verspreiden van kranten van het Parool. Zij heeft haar belevenissen in de gevangenissen, tijdens transporten en in het werkkamp nabij Dachau op allerlei kleine notitiebriefjes bijgehouden. Ze schreef op alles wat ze vond; stukjes karton, behang en zelfs wc-papier. Ze droeg ze een jaar lang mee op haar lichaam langs de plekken waar zij naartoe getransporteerd werd. Na haar overlijden zijn de dagboeknotities pas door haar kinderen gevonden en gered voor het nageslacht om het verhaal te vertellen.

Choreograaf Haya Maëla en de dansers van Dansgroep Haarlem zijn in Dagboek 44 45 op zoek gegaan naar de mensen achter de namen in het dagboek. Hoe hebben zij zich staande weten te houden onder de erbarmelijke omstandigheden? Wat betekent vriendschap en wanneer kies je voor jezelf? En hoe pak je je leven weer op als je het hebt overleefd?

“27 april ’45. Mams is jarig, de dag van ‘t transport, maar tevens het verlaten van ‘t concentratiekamp, buiten ‘t prikkeldraad! Om drie uur gewekt. Vertrek in de regen. ‘t Gaan was erg vermoeiend. Erge spierpijn. Prachtige natuur, maar de vermoeidheid bedierf ‘t mooie van de natuur. Onderweg uitvoerig alle mogelijkheden besproken. Om ‘m te smeren. Hoogstwaarschijnlijk is de tocht 150 km.”

Voorstelling is ook te zien in het Oranjehotel in Den Haag. Voor meer informatie zie de website van Danshuis Haarlem.

Steeds Lichter

Posted by

Een man ruimt het overvolle huis van zijn oude moeder op. Ze kon nooit iets weggooien en verstopte geld op de raarste plekken. Als hij haar spullen en kleding door zijn handen laat gaan, komt zijn moeder als vanzelf weer tot leven. Dwingend als altijd. Omdat het moet, helpt hij haar nog een keer in haar beste mantelpakje. Met koffie, gebak en kippensoep komen ook scherven van herinneringen op tafel: ‘Dat waren lieve mensen in de Achterhoek. Ik heb echt geluk gehad. En toen kreeg ik jou…na de oorlog kreeg ik jou. Je was een raar jongetje’. Na een dansje met moeder op een wals van Chopin is het tijd om afscheid te nemen.

Over een sterke moeder en haar zoon die het eigenlijk nooit goed genoeg kan doen. En altijd de aanwezige sluier van de oorlog.

Servaes Nelissen is een veelgeprezen theatermaker voor de jeugd en volwassenen. Hij speelde op diverse festival in binnen en buitenland. In zijn vaak beeldende voorstellingen liggen humor en tragiek dicht bij elkaar. In 2011 won hij de VSCD Gouden Krekel voor de meest indrukwekkende podiumprestatie. Zijn laatste voorstelling ‘beefteefjes’ werd genomineerd voor de VSCD Mimeprijs. Meer info: www.servaesnelissen.nl

Eva Goudsmit studeerde cultuurwetenschappen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en studeerde daarna af als docerend theatermaker aan de Fontys Hogeschool voor de Kunsten in Tilburg. Zij is werkzaam als theatermaker en docent en maakte voorstellingen voornamelijk voor en met jongeren voor o.a. het Amsterdamse Rrreuring festival en festival Boulevard.

Niki Jacobs Zingt Theodorakis’ Mauthausen Cyclus

Posted by

De Mauthausen Cyclus is een hartverwarmende voorstelling waarin de beroemde Mauthausen-liederencyclus van componist Mikis Theodorakis en dichter Lakovos Kambanellis centraal staat.

Niki Jacobs, internationaal gezien als een van de beste vertolkers van het Europese Jiddische lied, plaatste de cyclus in een breder verhaal. Tussen de grote Joodse migratiegolf aan het einde van de 19e eeuw en de revival van de Joodse cultuur in de Verenigde Staten. Daardoor is het verhaal groter dan een ode aan onze vrijheid en eindigt de voorstelling zelfs uitbundig en vrolijk. Want Niki onthaalt haar publiek tot slot op twee door haar bewerkte popjuweeltjes: ‘Sjlachtbrider’ (‘Brothers in Arms’ van Mark Knopfler) en ‘Lib Mikh Tsartlekh’ (Elvis Presley’s ‘Love Me Tender’). En bij wijze van vast herkenningspunt zingt ze ook nog ‘Blondzjendiker Fremder’ (‘Wayfaring Stranger’), een Amerikaans volksliedje dat op poëtische wijze de levensweg verklankt en zelf ook al een heel leven vol veranderingen achter de rug heeft.

Männerbund

Posted by
Lars Brinkman en Martijn de Rijk over homoseksualiteit en vrijheid; tijdens de Tweede Wereldoorlog en nu.

“Ontwapenend in zijn eenvoud, ontroerend in zijn historische dimensies (…) Het belang van Brinkmans verhaal is te groot om bij een eenmalige uitvoering te blijven” aldus Theaterkrant in 2019 toen Männerbund in première ging. Gelukkig blijft het niet bij een eenmalige uitvoering en is Lars’ voorstelling ook dit jaar weer te zien in Den Haag, Utrecht en Amsterdam.

Het Homomonument, Amsterdam. Drie roze driehoeken in graniet, gelegen op de Westermarkt, waar elk jaar op 4 mei de vervolging van homoseksuelen overal ter wereld wordt herdacht. Wat weinig mensen weten is dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog een grote daling is geweest in de vervolging van homoseksuelen in Nederland. Sterker nog, de homo-scène leek in de bezettingstijd zelfs te floreren.

“Ontwapenend in zijn eenvoud, ontroerend in zijn historische dimensies (…) Het belang van Brinkmans verhaal is te groot om bij een eenmalige uitvoering te blijven”

Theaterkrant

Getriggerd door deze bevindingen probeert acteur en theatermaker Lars Brinkman een nieuw licht te werpen op de geschiedenis die we allemaal denken te kennen. Is slachtofferschap verslavend? Is er een verband tussen homoseksualiteit en fascisme? Wat heeft de hechte mannenband, de aantrekkingskracht van het uniform en de verafgoding van het mannelijke lijf binnen het SS-leger met elkaar te maken?

In Männerbund vraagt Lars, zelf homoseksueel, zich af waarom we ons laten leiden door ongemak en schaamte in gesprekken over zaken die simpelweg niet eenduidig zijn. Hoe kunnen we op zoek gaan naar een eerlijke vorm van emancipatie?

Terug Weg

Posted by

Stel, je wilt het verhaal vertellen van twee mensen die terugkeerden uit de oorlog. Waar moet je dan beginnen? Bij die oorlog? Bij de terugkeer? En hoe eindig je zo’n verhaal?

Kun je überhaupt een verhaal tot een einde brengen als dat verhaal nog steeds bezig is, maar dan met andere hoofdrolspelers, en zich in onze ooghoeken, langs de randen van ons blikveld, in talloze onzichtbare en onderhuidse vertakkingen afspeelt?

In 2021 maakte Lot van Lunteren een solo voor Theater Na de Dam die vanwege de coronamaatregelen alleen besloten is gespeeld. Gelukkig komt Lot terug met Terug Weg. Op 4 mei is de voorstelling te zien in de Verkadefabriek Den Bosch.

Lees hier het interview met Lot.