Afgelast: Leemte

Posted by

Wegens persoonlijke omstandigheden afgelast.

Hoe (re)construeren we herinneringen? Hoe voelt herinneren? ROTOR buigt zich over dit bewogen menselijke fenomeen aan de hand van gesprekken met holocaust overlevenden over hun fysieke ervaring. Vanuit de herinneringen van dat wat ooit was (of was het anders?), proberen ze een nieuwe utopie te bouwen. Fysieke herinneringen als grond voor een andere manier om naar de toekomst te kijken: een die warm is, een waar we samen staan. In deze fysiek beeldende voorstelling neemt ROTOR je mee in het gevoel van gemis en verlies om samen te zoeken hoe we vanuit die leegte iets nieuws kunnen maken.

Over ROTOR De wereld van performancecollectief ROTOR draait om de herhaling van fysieke handelingen. Elementen die steeds weer terugkomen zijn: het lichaam als vertrekpunt, de uitputtingsslag van de performer(s), de fysieke inleving van het publiek, verdieping binnen en variatie op de herhaling en het oefenen in zingeving. ROTORs voorstellingen gaan over de absurde banaliteit van het bestaan, maar tonen tegelijkertijd de eindeloze schoonheid ervan. Daarbij laten ze zich inspireren door disciplines als de Nederlandse mime-traditie, Kung Fu en free running. ROTOR maakte eerder The Place to Be, Rushing Faces, Touch or Tune en Erosion. De laatste werd in 2022 genomineerd voor de BNG Bank Theaterprijs. ROTOR is onderdeel van het talentontwikkelingstraject van Schweigman& en sinds 2021 huismaker bij Veem House for Performance.

Het kind is niet meer

Posted by

Begin 1942 telde het Centraal Israëlistisch Weeshuis in Utrecht achtenveertig pupillen. De meesten waren na de Kristallnacht door hun ouders op de trein naar Nederland gezet in de verwachting dat zij hier veilig zouden zijn. Het pakte heel anders uit. In 1942 werd het joodse weeshuis in twee etappes leeggehaald. De uit Duitsland gevluchte kinderen het eerst, hun Nederlandse huisgenootjes volgeden driekwart jaar later. Slechts enkelen zouden de oorlog overleven. 

Tegenwoordig is MerkAz, het centrum voor joodse cultuur in Utrecht, gehuisvest in een gedeelte van het voormalig Centraal Israëlitisch Weeshuis aan de Nieuwegracht. In het begin van deze eeuw werd ontdekt dat hier nog de restanten aanwezig waren van de vroegere huissynagoge van het weeshuis, een bijzonder emotioneel en ontroerend moment.

18 jongeren uit het tussenjaar van de Theaterschool Utrecht maken samen met regisseur Gilles Groot een voorstelling waarin zij de kinderen die in het weeshuis woonden herdenken. De helft van de groep speelt de Duitse kinderen die na Kristalnacht naar Nederland zijn gevlucht, de andere helft speelt zichzelf en vertelt vanuit het hier en nu. 

‘Het kind is niet meer’ is enerzijds een monografie over het lot van joodse weeskinderen van vlak voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog en anderzijds borduurt de voorstelling verder op actuele vragen rondom het oplaaiende antisemitische, de oorlog in Gaza, het gevoel een kant te moeten kiezen en de bittere vraag in oorlogstijd; hoe nú kind te zijn? 

Theater Na de Dam JONG
Tijdens de vijftiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 46 projecten door heel Nederland zich in om de herdenking op 4 mei van extra betekenis te voorzien. Onder begeleiding van een professionele theatermaker gaan de jongeren in gesprek met (familieleden van) ooggetuigen, over hun herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Deze gesprekken, samen met andere bronmaterialen over de Tweede Wereldoorlog, vormen de basis van de jongerenvoorstellingen.

Wie komt morgen met verhalen?

Posted by

Direct na de Dodenherdenking op het Domplein, is er in de Domkerk een optreden van dichter en schrijver Ingmar Heytze met zijn band Asfaltfeeën. Een scenische voordracht op muziek over de toekomst van ons herdenken.

Leo Vroman (1915-2014) dichtte de prachtige regels: ‘Kom vanavond met verhalen / hoe de oorlog is verdwenen, / en herhaal ze honderd malen: / alle malen zal ik wenen.’ 

We naderen langzaam maar zeker een omslagpunt in het herdenken van de Tweede Wereldoorlog – het moment dat er niemand meer in leven is die de oorlog zelf heeft meegemaakt. Vanaf dat moment kunnen we geen nieuwe vragen meer stellen over de oorlog, of tenminste geen nieuwe verhalen uit de eerste hand meer verwachten. Is dat louter een onvermijdelijk, maar toch vooral symbolisch omslagpunt,  de hand?

Dichter Ingmar Heytze kwam er eind vorig jaar pas achter dat zijn vader hem vooral de spannende, jongensboek-achtige verhalen over zijn Tweede Wereldoorlog had verteld, terwijl er ook een verhaal bleek te zijn dat hij niet kon of wilde vertellen. 

Ondergedoken verhalen

Posted by

Jongeren van Jeugdtheaterschool Utrecht ontwikkelden een aantal monologen en dialogen, gebaseerd op hun eigen verbinding met 4 en 5 mei maar ook op verhalen uit de omgeving. Hun korte voorstellingen over oorlog, hoop, bezetting en vrijheid vind je door het hele gebouw. Op deze manier keren de ondergedoken verhalen terug in de Utrechtse Schouwburg.

Theater Na de Dam JONG
Tijdens de vijftiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 46 projecten door heel Nederland zich in om de herdenking op 4 mei van extra betekenis te voorzien. Onder begeleiding van een professionele theatermaker gaan de jongeren in gesprek met (familieleden van) ooggetuigen, over hun herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Deze gesprekken, samen met andere bronmaterialen over de Tweede Wereldoorlog, vormen de basis van de jongerenvoorstellingen.

Ode aan Truus van Lier

Posted by

Zij bleef niet aan de kant staan is een documentaire die Edith Wegman maakte waarin ze het verhaal over de Utrechtse verzetsheldin Truus van Lier naar het nu haalt met jonge studenten van het Utrechts Conservatorium en leerlingen van het Christelijk Lyceum Zeist.

Op deze avond wordt deze film vertoond, naast eerder opgenomen Struikelliedjes, en nieuwe, live gezongen Struikelliedjes.

Vrije val

Posted by

Jongeren van het Tussenjaar van Theaterschool Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermaker Eva Beijneveld in het thema vrijheidsstrijden. Zij spraken met ouderen van de Wartburg in Utrecht over de betekenis van vrijheid voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling VRIJE VAL.


VRIJE VAL is een fysieke- en beeldende theatervoorstelling over de strijd voor vrijheid. De 17 jongeren van het Tussenjaar hebben de betekenis van vrijheid in henzelf en met elkaar verkent en vormgegeven. Belangrijk aandeel in de voorstelling vormen de videofragmenten uit de interviews met ouderen over vrijheid voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.


Het spel van de jongeren en de verhalen van de ouderen vragen het publiek na te denken over het thema vrijheid toen & nu.

Tijdens de veertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 300 jongeren in 43 projecten door heel Nederland zich in om 4 mei 2023 van betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Zij bleef niet aan de kant staan

Posted by

Truus van Lier was een  Utrechtse rechtenstudente.

Zij raakte betrokken bij het verzet, maakte deel uit van de verzetsgroep CS-6 en wist ook te infiltreren in de Waffen SS.

Op 3 september 1943 vermoorde zij de Utrechtse NSB politiecommissaris G.J. Kerlen.

Na enkele dagen onderduik werd ze in Haarlem verraden en weken later, samen met twee andere Nederlandse vrouwen, Reina Prinsen Geerligs en Nel Hissink -van den Brink,  gefusilleerd in kamp Sachsenhausen.

Truus van Lier wordt in Utrecht jaarlijks herdacht door middel van een narcissen-monument aan de Singel, in de vorm van haar voornaam: Truus. Dat werd het startpunt van deze documentaire.

In deze documentaire heb is het verhaal van Truus  naar het heden toe gehaald: hoe denken jongeren over haar? Hoe moedig moet je zijn om in oorlogstijd verzet te plegen? Kan je moed aanleren? Hoe denk je over gewapend verzet? En waarom heeft het zo lang geduurd voordat bekend werd dat heel veel jonge en oudere vrouwen actief waren in het verzet?

Naast de geschiedenis van Truus en haar familie, en een ooggetuigenverslag, zijn er interviews met studenten en docenten over bovenstaande vragen.

De muziek wordt gezongen door 3 studenten van het conservatorium.

Alle medewerkers aan deze documentaire komen uit Utrecht en omgeving.

Mijn onderduik

Posted by

Mijn onderduik is een theatervertelling van de eerder verschenen boeken De Onderduikers en Het zesde jaar van Peter Hein.

Peter was vier toen zijn Joodse ouders besloten in Utrecht onder te duiken. Apart van elkaar, want -zo dacht vader- dat vergroot de overlevingskans van Peter. Met beeld en geluid geeft Mijn onderduik gezicht aan een huiveringwekkende tocht langs twaalf verschillende Utrechtse onderduikadressen, tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Ruben Hein, zanger, pianist, componist, winnaar van Wie is de Mol (2018) én zoon van Peter Hein, schreef de muziek. In samenspel beschrijven vader en zoon de angstige vlucht van het gezin Hein in oorlogstijd.

We geven het door

Posted by

Op donderdag 4 mei vanaf 21.00 uur presenteren DOX, Theater Utrecht en Stadsschouwburg Utrecht een gezamenlijk programma in het kader van Theater Na de Dam. Hoe werken momenten uit het verleden door in het heden en de toekomst? Utrechtse makers delen deze avond hun visie op vrijheid.

We willen weten waar we van gemaakt zijn en wat ons heeft gevormd. Het verleden wordt herdacht, verhalen verteld, gedichten voorgedragen en de liefde voor muziek gedeeld. Het programma bestaat onder andere uit een panelgesprek over de naschokken van de geschiedenis en hoe deze doorwerken in het heden en de toekomst, een interactieve journey naar vrijheid, muziek van Anne-Fay Kops en optredens van jonge DOX Club-performers. Ook bespreken we vrijheid aan de hand van verschillende tekstfragmenten uit de voorstelling Quake.

“Hoe leed doorwerkt in het nu, maar ook tot iets hoe wij als samenleving zijn geworden, tot wie we zijn en hoe we daar ook weer een nieuw iets tegenover zouden kunnen zetten." – Casper Vandeputte, regisseur en schrijver Quake.

Dr. Jazz

Posted by

Club Duif ontrafelt het opmerkelijke leven van Dr. Jazz: Een vooraanstaand naziofficier die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog ontpopt tot ambassadeur en beschermer van de jazz. Hij noemt zichzelf Dr. Jazz. Dr. Jazz trekt zich weinig aan van het jazzverbod van Adolf Hitler en laat zich in uniform fotograferen met de befaamde gipsyjazzgitarist Django Reinhardt die hij zelfs de hand boven het hoofd houdt. Hij schrijft nieuwsbrieven over jazz die aan het Duitse front heimelijk worden gelezen.

Tegelijkertijd blijft hij loyaal aan diezelfde Hitler door als luchtmachtofficier te strijden voor de overwinning van het Derde Rijk. Zijn vermogen om het onverenigbare te verenigen, fascineert de makers van deze voorstelling.

Gedreven door zijn persoonlijke fascinatie voor jazz en geschiedenis brengt theatermaker Daniël van Duijvenbooden samen met drie top (jazz)muzikanten de wereld van Dr. Jazz tot leven met eigen teksten, poëzie van Jules Deelder en soundscapes. En met onweerstaanbare live jazzmuziek. Club Duif brengt een ode aan de jazz, die sinds de Tweede Wereldoorlog definitief symbool staat voor vrijheid en rebellie. Voorgoed.

Altijd. Jazz was. Jazz is. Jazz blijft.
J.A. Deelder

Club Duif‍
Club Duif is opgericht in 2023 en maakt muziektheater en andere (podium)kunst. Gecreëerd en gepresenteerd door een wisselende samenstelling van kunstenaars, makers en anderen in uiteenlopende disciplines, met als vaste waarde theatermaker Daniël van Duijvenbooden. Club Duif wil verrassend werk maken waarin kunst gevierd en bevraagd wordt en dat vanuit een eigenzinnige invalshoek ingaat op dat wat er vandaag de dag leeft in de maatschappij.

Ondergedoken Verhalen

Posted by

De verhalen over de oorlog zijn er niet alleen in films, boeken en theater.
Oorlog is onderdeel van wat wij een beschaving noemen. 
De verhalen, hoe vers of hoe oud ook, leven onder ons. Het zijn niet de verhalen die altijd van de daken worden geschreeuwd. Natuurlijk zien we de pijn en verdriet op het nieuws maar daar moet het vooral ook blijven. Uiteraard kennen we verhalen van vorige generaties maar het zijn geen dingen die makkelijk worden gedeeld. Je moet er voor open staan, je moet er zelf moeite in stoppen, je moet er zelf naar op zoek. 
Onze verhalen zitten op 4 mei ook ondergedoken. Jongeren schreven eigen monoloog over of gerelateerd aan oorlog. Ze zijn te vinden in de Stadsschouwburg Utrecht. Maar enkel voor hen die goed kunnen en willen zoeken. Wie weet zitten ze op het podium maar wellicht ook in een kleedkamer, in de toiletten of in een hoekje waar je het bestaan niet van kende. 
Durf verder te gaan dan de oppervlakte die je kent en ontdek onze ondergedoken verhalen.

Vrouwen in verzet

Posted by

Negen Utrechtse studenten verdiepen zich onder leiding van Frédérique Donker en Anna Huizing in de verhalen van verzetsvrouwen Truus en Trui van Lier. Truus was 22 jaar oud toen zij een Utrechtse NSB’er doodschoot. Haar nicht, Trui van Lier onderbrak haar studie om samen met Jet Berdenis van Berlekom de crèche Kindjeshaven op te richten waar zij 150 Joodse kinderen in veiligheid wisten te brengen. Truus en Trui van Lier waren beiden, net als de negen spelers, studenten in Utrecht. Hoe was het om student te zijn in tijden van oorlog? Hoe was het voor een vrouw om in verzet te gaan? Zouden zij het zelfde hebben gedurfd? Geïnspireerd door deze verhalen maken zij in het kader van Theater Na de Dam een theatrale audiotour door Utrecht.

Het enige wat je zelf mee moet nemen is een telefoon met internet, een koptelefoon en stevige wandelschoenen. De routekaart en audio audiofragmenten, vind je op onze website. Vrouwen in Verzet is gratis.

Meer info en aanmelden voor de tour kan via www.vrouweninverzet.nl

Truus

Posted by

De jeugdtheatervoorstelling TRUUS vertelt het waargebeurde verhaal van de 22-jarige rechtenstudent Truus van Lier die tijdens de Tweede Wereldoorlog voor het gewapende verzet koos. En voor haar verzetsdaden betaalde ze met haar leven.

Een voorstelling die we graag aan jongeren (en volwassenen) laten zien, omdat vrijheid en democratie nooit een gegeven zijn. Tijdens de voorstelling worden kinderen (en volwassenen) aangezet om na te denken over thema’s als onverdraagzaamheid, uitsluiting en pesten.

Het is moedig om je uit te spreken als er onrecht wordt gedaan, ook als het ‘klein onrecht’ is zoals pesten op school. Als je ziet dat mensen als Truus zich durfden uit te spreken, dan kun jij dat ook.

Goed doen is een besluit. De wereld wordt niet vanzelf beter, mensen maken de wereld beter.

Rondleiding Domtoren in Oorlogstijd

Posted by

Het is dinsdagmiddag 14 mei 1940. Vier dagen na de Duitse inval. Die dag staan er twee leden van de studentenweerbaarheid op de Domtoren om de hemel af te turen naar mogelijk naderende Duitse vliegtuigen. Nemen zij er een waar, dan moet via een speciale telefoonlijn met het stadhuis worden gerapporteerd om wat voor type vliegtuig het gaat en wat zijn koers is. Zo begint het verhaal van de Domtoren tijdens de Tweede Wereldoorlog. Veel vliegtuigen zien de studenten niet op die zonnige 14e mei. Richting het westen is er rond 13.30 uur wel iets anders waar te nemen: donkere wolken stijgen op aan de horizon. Rotterdam is gebombardeerd. Diezelfde middag wordt onderstaand pamflet in grote aantallen door de Luftwaffe over Utrecht uitgestrooid…

De bezetter dreigt – na Rotterdam – ook Utrecht aan te vallen “onder inzet van alle militaire middelen”. Nederland capituleert nog diezelfde dag en Utrecht blijft het lot van Rotterdam bespaard. Maar ook hier begon een onzekere en donkere periode. De Domtoren heeft de oorlog ogenschijnlijk zonder al te veel schade doorstaan. Maar is dat zo? Hoe zag het leven op en rond de toren er uit in die oorlogsjaren? En wat betekende het symbool van de stad voor de Utrechters van toen?

Verzet in een geruite jas

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermakers Evelien Kanters en Lotje Went in de geschiedenis van Utrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Verzet in een geruite jas”.

‘Truus’ staat er in de lente aan het water, als de narcissen die haar naam spellen in bloei staan. We zitten aan de singel, omhelst door onze jassen en kijken naar de overkant. Voelen aan het gras, waar zij misschien op stond. ‘Truus, ben je daar?’, fluisteren we in de wind. Alsof we haar om hulp vragen, of om raad. Omdat wij soms niet zeker weten of we zo moedig durven zijn, kunnen zijn. Maar meestal weten we het zeker, dat als het zover komt, ook wij… ‘Truus van Lier’, fluisteren we nog eens. Omdat we dicht bij haar willen zijn.

Vijf jonge mensen onderzoeken het verhaal van verzetsheldin Truus van Lier, die haar leven gaf voor de strijd voor rechtvaardigheid en vrijheid. Wat maakte dat zij durfde te doen wat ze deed? Zouden deze jongeren ook zo heldhaftig durven zijn als het puntje bij paaltje komt?

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Misschien over een tijd

Posted by

Studenten van het Tussenjaar van Theaterschool Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermakers Eva Beijneveld en Simone van Laar in de geschiedenis van Utrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling “Misschien over een tijd”.

In het proces zijn de jongeren in gesprek gegaan met ouderen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Insteek van het gesprek was de vraag: ‘Hoe heeft de oorlog en de periode erna jou gevormd tot wie je bent? Moe(s)t je soms delen van jezelf wegstoppen om te overleven? Welke kanten laat jij niet aan de buitenwereld zien? En wat doet dat met een mens?

Het resultaat is een beeldende voorstelling door jongeren èn ouderen vol persoonlijke verhalen over de oorlog die je soms in jezelf kunt ervaren.

Tijdens de dertiende editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 33 projecten door heel Nederland zich in om ook dit jaar 4 mei van extra betekenis te voorzien. Van Sittard tot Groningen en van Leiden tot Enschede klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Eva van Manen

Posted by

Theater na de Dam vroeg singer-songwriter Eva van Manen om in het kader van de nationale dodenherdenking een voorstelling te maken. Sinds Eva zich kan herinneren wordt de Tweede Wereldoorlog bij ons ingeprent als het voorbeeld van misdaad tegen de menselijkheid. “Dit nooit weer, nooit meer oorlog.” Samen met haar band maakte ze speciaal voor Theater Na de Dam dit concert waarin Eva reflecteert op hoe die lessen zich tot het huidige politieke klimaat verhouden. Als mens, als vrouw, als buurvrouw in een flat in de stad, in een wijk die enkel het nieuws haalt als er iets negatiefs te melden valt. Eva zoekt in haar muziek naar waar politiek en liefde elkaar in het vaarwater treffen als een diepgravende dialoog. Met zichzelf en met de wereld om zich heen. Een concert dat je laat nadenken en ontroert met nummers van haar eerste album Politiek & Liefde, haar tweede album De Diepte In én gloednieuwe songs.

Eva van Manen is zangeres, songwriter en muziekproducer. Op haar debuutalbum Politiek en Liefde (2018) overbrugt Eva stijlen als rap, elektronica en gitaarpop met een fluïde, persoonlijke invalshoek en onderzoekt waar de politiek en liefde elkaar raken. Op haar tweede album De Diepte In (2021) duikt Eva de diepte in van een gevoelswereld en zoekt ze een stromende sensitiviteit op, waarvoor ze met verschillende pop-en jazzmuzikanten samenwerkte, waaronder Rory Ronde en Floris van der Vlugt. Haar nummer ‘Omdat we Verdergaan’ werd in 2021 genomineerd voor de Annie M.G. Schmidtprijs.

Graven

Posted by

Theatermaker Greg Nottrot en pianiste Maxime Snaterse spelen een intiem duet voor vleugel en kleinkind. Over een zeventienjarig meisje dat verliefd wordt op een Duitse soldaat. Over een eenentwintigjarige jonge vrouw die haar liefde verliest aan de oorlog. Over een demente vrouw van vijfennegentig die ongewild de naam prevelt die ze een leven lang wilde verzwijgen…

Graven is een geschiedenis die schuurt. Een voorstelling over de vraag van wie de geschiedenis is. Over het belang van herdenken en het recht om te vergeten. Over of liefde fout kan zijn, muziek gevaarlijk, en schoonheid giftig.

De Maliebaanmonologen

Posted by

De Maliebaan was de spannendste straat tijdens de Tweede Wereldoorlog. De statige panden huisvesten zo’n beetje alle partijen die een rol speelden; van het hoofdkantoor van de NSB tot de geheime drukkerij van Vrij Nederland, van de Nederlandse SS tot het aartsbisschoppelijk paleis en van de Joodsche Raad tot aan het verzet.

Ad van Liempt schreef er het boek Aan de Maliebaan over. Geïnspireerd op dat boek, schreef Erik Snel zes monologen over zes bewoners van de Maliebaan. Dappere mensen, slechte mensen en gewone mensen, die een ding met elkaar gemeen hebben: De keuzes die ze maakten als individu hebben gevolgen voor vele anderen.

Maak kennis met de Utrechtse helden en schurken van de Tweede Wereldoorlog in hun eigen huis of kantoor. Aartsbisschop de Jong, NSB-Leider Mussert, SS-Voorman Feldmeijer, Verzetsheldin Dr. Max, secretaresse van de Sicherheitspolizei, Erna Boomsma en Frits Elzas van de Joodsche Raad spreken tot u aan de Maliebaan.

Als u de voorstelling niet in het theater kunt bezoeken, dan zijn De Maliebaanmonologen ook te zien via NPOStart.

(her)denken voor de deur

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermaker Linda Bosch in de geschiedenis van Utrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Hun onderzoek vormt de basis voor de voorstelling (her)denken voor de deur.

Op 3 en 4 mei trekken de spelers van Theaterschool Utrecht door de stad met verhalen, gedachten en verzamelde herinneringen over de Tweede Wereldoorlog. Omdat de theaters dicht zijn, komen ze naar de mensen thuis en spelen ze korte scenes voor de deur. Over wat ze hoorden van hen die het meemaakten. Over de overeenkomsten van die verhalen, maar ook de verschillen. Over vroeger en over nu.

Tijdens de twaalfde editie van Theater Na de Dam zetten bijna 400 jongeren in 38 projecten door heel Nederland zich in om 4 mei 2021 van betekenis te voorzien. Gebaseerd op digitale gesprekken en briefwisselingen tussen jongeren en ouderen over de oorlog wordt – in veel verschillende vormen – iets waardevols gemaakt en staan we niet alleen stil bij het verleden, maar ook bij de complexe tijd waarin we nu leven.

Voor deze voorstelling werken we met tijdsloten. Reserveer uw kaartje op tijd. Wij geven op de dag zelf een indicatie hoe laat we voor uw deur zullen staan. Wij houden bij dit alles de coronaregels in acht.

3 mei
14:00 – 17:00
18:00 – 21:00

4 mei
12:00 – 15:00
16:00 – 19:00

TelefoonTheater

Posted by

Jeugdtheaterschool Utrecht merkt dat veel jongeren vol zitten met creativiteit maar die op dit moment nergens kwijt kunnen. Tijdens TelefoonTheater staat de kracht van het verhaal centraal. Jeugdtheaterschool Utrecht biedt jongeren ondersteuning bij het ontwikkelen van hun eigen monoloog: Hoe breng je tekst krachtig over met alleen het gebruik van je stem? Hoe dramatiseer je een idee en zorg je dat het een heldere tekst blijft? Het publiek luistert aan de andere kant van de lijn naar wat deze jongeren te vertellen hebben.
Speciaal voor Theater Na de Dam schrijven vijf jongeren een nieuwe monoloog die over de Tweede Wereldoorlog en of herdenken gaat. Ben jij het luisterend oor?

De monologen worden in tijdsloten gespeeld. Je koopt een ticket voor een bepaald tijdslot. Vanaf 20.15 is er elke 10 minuten een nieuw tijdslot. Bij aanvang van jouw gekozen tijdslot word je gebeld door een anoniem nummer. Dit is van een van de deelnemende jongeren die klaar is om zijn of haar monoloog voor jou te spelen. Je krijgt 1 monoloog op het opgegeven nummer te horen. Wil je verschillende monologen horen, koop dan kaartjes voor verschillende tijdslots.

Männerbund

Posted by
Lars Brinkman en Martijn de Rijk over homoseksualiteit en vrijheid; tijdens de Tweede Wereldoorlog en nu.

“Ontwapenend in zijn eenvoud, ontroerend in zijn historische dimensies (…) Het belang van Brinkmans verhaal is te groot om bij een eenmalige uitvoering te blijven” aldus Theaterkrant in 2019 toen Männerbund in première ging. Gelukkig blijft het niet bij een eenmalige uitvoering en is Lars’ voorstelling ook dit jaar weer te zien in Den Haag, Utrecht en Amsterdam.

Het Homomonument, Amsterdam. Drie roze driehoeken in graniet, gelegen op de Westermarkt, waar elk jaar op 4 mei de vervolging van homoseksuelen overal ter wereld wordt herdacht. Wat weinig mensen weten is dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog een grote daling is geweest in de vervolging van homoseksuelen in Nederland. Sterker nog, de homo-scène leek in de bezettingstijd zelfs te floreren.

“Ontwapenend in zijn eenvoud, ontroerend in zijn historische dimensies (…) Het belang van Brinkmans verhaal is te groot om bij een eenmalige uitvoering te blijven”

Theaterkrant

Getriggerd door deze bevindingen probeert acteur en theatermaker Lars Brinkman een nieuw licht te werpen op de geschiedenis die we allemaal denken te kennen. Is slachtofferschap verslavend? Is er een verband tussen homoseksualiteit en fascisme? Wat heeft de hechte mannenband, de aantrekkingskracht van het uniform en de verafgoding van het mannelijke lijf binnen het SS-leger met elkaar te maken?

In Männerbund vraagt Lars, zelf homoseksueel, zich af waarom we ons laten leiden door ongemak en schaamte in gesprekken over zaken die simpelweg niet eenduidig zijn. Hoe kunnen we op zoek gaan naar een eerlijke vorm van emancipatie?

Alsof we ergens induiken

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermakers Sophie Plekker en Celestine van Rijswijk in de geschiedenis van Utrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Hun onderzoek vormt de basis voor de podcast Alsof we ergens induiken.

Jong en oud spreken elkaar. Ervaringen, verhalen en gedachten worden gedeeld. Zoals bij alle gesprekken is het niet direct duidelijk hoe het zich zal ontwikkelen. Opnieuw onderzoeken, luisteren en bevragen wat vrijheid is. Zeker nu in deze bizarre wereldwijde coronacrisis. Sommige mensen ervaren deze tijd als iets nieuws, voor anderen voelt het als een herhaling van zetten.

Tijdens de elfde editie van Theater Na de Dam zetten bijna 500 jongeren in 40 projecten door heel Nederland zich in om, ondanks alles, ook dit jaar 4 mei van betekenis te voorzien. Gebaseerd op digitale gesprekken en briefwisselingen tussen jongeren en ouderen over de oorlog wordt – in veel verschillende vormen – iets waardevols gemaakt en staan we niet alleen stil bij het verleden, maar ook bij de complexe tijd waarin we nu leven.

Beluister hieronder de podcast. Beluister deze met een headset/oortjes voor de beste ervaring.

https://soundcloud.com/user-294785529/alsof-we-ergens-induiken-stut-theater

De brieven die bleven

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermaker Linda Bosch in de geschiedenis van Utrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Hun onderzoek vormt de basis voor De brieven die bleven.

Op 4 mei zullen 11 jongeren op de fiets door Utrecht trekken met post. Brieven met verhalen over toen en over nu. Een poging op de mat om de herdenking vanuit thuis kracht bij te zetten.

Tijdens de elfde editie van Theater Na de Dam zetten bijna 500 jongeren in 40 projecten door heel Nederland zich in om, ondanks alles, ook dit jaar 4 mei van betekenis te voorzien. Gebaseerd op digitale gesprekken en briefwisselingen tussen jongeren en ouderen over de oorlog wordt – in veel verschillende vormen – iets waardevols gemaakt en staan we niet alleen stil bij het verleden, maar ook bij de complexe tijd waarin we nu leven.

Bekijk hieronder enkele foto’s van de brieven. Ook zijn twee brieven ter voorbeeld te lezen:

Lees de brief van Iris
Lees de brief van Simone
Lees hier de brief van Jonah

Vanaf 4 mei zijn alle brieven hier te lezen.

En dat je dan ineens iets hoort

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermaker Linda Bosch in de geschiedenis van Utrecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling En dat je dan ineens iets hoort.

Dat je ineens het geluid hoort van een vliegtuig of de stem van een Duitse soldaat. Een verhaal over wat er verderop gaande is of een geheim of iets dat je in eerste instantie niet wilt geloven. Dat je van alles hoort, behalve de klokken van de Dom.

Wij sluiten ons aan bij de herdenking op Domplein. Mocht deze herdenking uitlopen, dan beginnen wij de voorstelling later.

Tijdens de tiende editie van Theater Na de Dam spelen gelijktijdig 34 voorstellingen gebaseerd op gesprekken tussen jongeren en ouderen over de oorlog. Van Sittard tot Groningen en van Den Haag tot Arnhem klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Over de Vecht

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermaker Sophie Plekker in de geschiedenis van Utrecht Overvecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Over de Vecht.

Stut neemt je mee op oorlogspad. In een theatrale route door Overvecht herdenken we de oorlog herdenken en vieren we saamhorigheid. De voorstelling wordt gespeeld door een diverse groep jongeren – vluchtelingen, nieuwkomers en rasechte Utrechters.

Tijdens de tiende editie van Theater Na de Dam spelen gelijktijdig 34 voorstellingen gebaseerd op gesprekken tussen jongeren en ouderen over de oorlog. Van Sittard tot Groningen en van Den Haag tot Arnhem klinken voor even de stemmen van toen in het nu.

Dodenjaarsavond

Posted by

Op de avond van 4 mei staan we stil bij het oude voordat we het nieuwe tegemoet gaan. Dodenjaarsavond toont de weg van herdenken naar vrijheid. DOX, Theater Utrecht en Stadsschouwburg Utrecht presenteren een avondvullend programma met spoken word, dans, theater, muziek, lekker eten en drinken en met als afsluiting een feest in de grote zaal van de schouwburg. Een bijzondere samenwerking tussen spoken word artiest PAX (bekend van Kyteman Orchestra), choreograaf en beatboxer Abdelhadi Baaddi (bekend van ISH), choreografe Anne Suurendonk (Artbeat Amsterdam), regisseur Thibaud Delpeut van Theater Utrecht en jonge performers van DOX. De avond is in het kader van Theater Na de Dam en wordt muzikaal begeleid door Tom van Wee (Artbeat Amsterdam).

 

Her-denken

Dodenherdenking is op 4 mei. En op 5 mei vieren we de vrijheid. Terwijl de vrijheid die we vieren veel te maken heeft met alle doden die zijn gevallen. Zoals we met Oudejaarsavond stilstaan bij het oude voordat we het nieuwe tegemoet gaan, toont Dodenjaarsavond de weg van herdenken naar vrijheid. We her-denken het herdenken met elkaar. Maar hoe moeten we herdenken als we de verhalen steeds minder vaak uit eerste hand kennen? Hoe herdenken we doden die we niet hebben gekend? Die ons misschien niet echt iets zeggen? Is twee minuten stilte dan nog de juiste vorm? Op deze avond van 4 mei willen we graag samen met jou her-denken en proberen om met elkaar, en het hele publiek, te komen tot een nieuwe vorm voor 4 mei. Niet om het oude los te laten. Maar om het nieuwe samen te besluiten.

 

Kom kijken en dansen op het podium

In een intensief traject werken de jonge performers van DOX toe naar een multidisciplinair programma waarbij zij ieder vanuit hun hart en hoofd verbinding maken met wat herdenken voor hen betekent. Ze stellen de lastige, moeilijke, pijnlijke en grappige vragen. Het doorlopende, avondvullende programma start om 19.45 uur en duurt tot na middernacht. Schuif bij ons aan op het podium van de Stadsschouwburg en beleef dit bijzondere programma mee!

BEATS PER MINUTE

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermaker Alexa Hakkenbrak in de
geschiedenis van hun stad ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen
over hoe het was jong te zijn in oorlogstijd en met verschillende generaties over het belang
van herdenken. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen met ander
bronmateriaal de basis van de voorstelling BEATS PER MINUTE.

In deze muzikale theaterperformance klinken opzwepende beats, rituele ritmes en scherpe
teksten in een eigentijdse versie van een herdenkingsritueel. De 15 jongeren die eraan
meedoen zoeken hun eigen manier om stil te staan bij belangrijke gebeurtenissen uit onze
wereldgeschiedenis, en om het leven samen te vieren.

Tijdens de negende editie van Theater Na de Dam spelen gelijktijdig 28
jongerenvoorstellingen. Van Sittard tot Groningen en van Den Haag tot Arnhem klinken voor
even de stemmen van toen in het nu. Speelt ook op 3 mei om 15:00

Over vechters

Posted by

Jongeren uit Utrecht verdiepten zich onder leiding van theatermaker Sophie Plekker in
Overvecht ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was
jong te zijn in oorlogstijd. Deze gesprekken, vol herinneringen en verhalen, vormen samen
met ander bronmateriaal de basis van de voorstelling Over Vechters.

In Overvecht klinken de verhalen van vechters. Vechters van vroeger en vechters van nu. In
een wijk waar alleen weiland was, sluimert de oorlog in je verbeelding. Tot de bewoners
haar wakker maken.

Tijdens de negende editie van Theater Na de Dam spelen gelijktijdig 28
jongerenvoorstellingen. Van Sittard tot Groningen en van Den Haag tot Arnhem klinken voor
even de stemmen van toen in het nu.

Speelt ook op zaterdag 5 mei om 12.30u.

De Tweede Wereldoorlog eindigt vandaag

Posted by

Op verzoek van Theater Na de Dam schreef Arnon Grunberg een nieuw toneelstuk dat op 4 mei gelijktijdig door alle grote toneelgezelschappen in het hele land wordt gepresenteerd. De Tweede Wereldoorlog eindigt vandaag is een tragikomedie over een holocaust overlevende in het #metoo tijdperk. Over de macht van het slachtoffer, over schuldgevoel en zelfvernietiging, over het verleden als chantagemiddel.

“Herdenken is net als democratie een theatrale aangelegenheid, vandaar dat ik een stuk schrijf voor Theater Na de Dam” – Arnon Grunberg

Het laten schrijven van een nieuwe toneeltekst vormt sinds een paar jaar een vast onderdeel van Theater Na de Dam. Eerdere auteurs waren Rik van den Bos, Judith Herzberg en Rebekka de Wit. Deelnemende gezelschappen zijn Theater Utrecht, Toneelgroep Amsterdam, Toneelgroep Maastricht, Noord Nederlands Toneel, Het Nationale Theater, Toneelgroep Oostpool, Tryater, Theater Rotterdam, Theatergroep Suburbia, Het Zuidelijk Toneel en Toneelschuur Haarlem.